Աղետի գոտին դեռևս աղետի գոտի է

1988-ի դեկտեմբերի 7-ին ես Իջևանի մեր շենքի մոտ կագնած էի: Հանկարծ ոտքերիս տակ ասֆալտը ալիքվեց: Կողքի նայեցի`մեր շենքն օրորվում էր: Նման բան չէի տեսել երբևէ: Եղել էին երկրաշարժեր, որոնց ժամանակ մեր շեմնքը թեթև օրորվել էր, բայց սա ուրիշ բան էր: Մինչև կհասկանայի ինչ է կատարվում` մայրս լեղապատառ մոտեցավ. «Ինչ լավ է տանը չես, ուժեղ երկրաշարժ է, ռադիոյով ասել են` Սպիտակը չկա»: Ո՞նց թե չկա, ո՞նց թե Լենինականը չկա, ո՞նց թե: Շուտով հեռուստացույցով տեսանք դաժան կադրերը: Ես մի քանի օր հագուստով էի քնում, մայրս թույլ չէր տալիս անկողին մտնեմ, որ բան է, եթե ցնցում լինի, վերարկուս առնեմ ու դուրս վազեմ: Այն ժամանակ ինտերնետ չկար: Լուրերը այսքան արագ չէին տարածվում: Շարժման տղաներից մեկը` Իվանը, Սպիտակից Իջևան եկավ մի քանի օր հետո, հանդիպեցինք: Բաներ էր պատմում, որ ապշել էի` արյուն-արյուն-արյուն, մարդիկ` զոհված, վիրավոր-անտուն ու ցավ-ցավ-ցավ…

Այդ ցավը 25 տարի հետո մարդկանց դեռ չի լքել: Աղետի գոտում մի քանի հազար ընտանիք դեռևս տնակներում գոյություն է քարշ տալիս: Այս տարի առանձնապես աճել է Գյումրիից արտագաղթողների թիվը: Նրանք գնում են ընտանիքներով, գնում են մենակ: Շատ կանայք առանց ամուսին են, շատ երեխաներ առանց հայր են մեծանում` տնակներում, չքավորության մեջ: Նման երեխաները բազմաթիվ բարդույթներով են կյանք մտնում: Մեկ տարի առաջ Գյումրիից մի ընտանիքի համար մի քանի ֆեյսբուքցիներ օգնություն կազմակերպեցին: Ընտանիքի ավագ երեխան ասել էր. «Ես ամաչում եմ, որ մենք աղքատ ենք»: Այդ երեխաները ամենաէժանագին կոնֆետի կարոտ են, ամռանը` մրգի կարոտ են, նրանք իրենց կյանքում, հավանաբար, ամենաշատը կարտոֆիլ ու հաց են ուտում: Հարցն այն է, որ պետությունը այդպես էլ աղետի գոտու համար մի համապարփակ ծրագիր չմշակեց: Իշխանության ներկայացուցիչները գուցե փորձեն առարկել, բայց եթե 25 տարի հետո մարդիկ դեռևս տնակներում են, դա պետության վերաբերմունքի որոշակի ցուցանիշ է արդեն:

Աղետը ծանր բան է, մարդիկ չպատճառաբանված կորուստներ են ունենում, կորցնում են հարազատներին, տուն, ունեցվածք, առողջություն: Ու այդ կորուստները ողջ կյանքի ընթացքում նրանց ուղեկցում են: Երբ պետությունը նման մարդկանց սփոփելու ճիշտ ճանապարհները չի գտնում կամ չի ուզում գտնել, մարդկային ողբերգությունը կրկնակի է դառնում:

Կարինե ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Հե՜յ, հեղափոխություն, ո՞ւր մնացիր
• Հանրահավա՞ք եք ուզում, ինքնե՛րդ էլ արեք
• Եռյակում միմյանց հետ հայտարարություններո՞վ են խոսում
• Գյումրու ռուսական ռազմակայանը նախընտրելի ԶԼՄ-ներ ունի՞
• Սխալ տնտեսական քաղաքականությունը հարվածում է սպառողի գրպանին
• «Ժառանգության» հետ մի բան այն չէ
• Օրենքները լավն են, երբ գործում են
• «Ժառանգությունն» ինքն է իրեն դուրս դրել ընդդիմադիր դաշտից
• Ո՞վ պետք է փոխհատուցի գյուղացու կրած վնասի համար
• Դեղերի գները, այնուամենայնիվ, կբարձրանան
• Լիդինգթոն. «Հայ-թուրքական արձանագրությունները պետք է կատարվեն առանց հետաձգման»
• Ծառուկյանն ավելի քան կոմպրոմիսային է
• ԲՀԿ-ի «վազքը» ավելի կարճ կլինի, քան ենթադրվում էր
• Նոր ընդդիմություն կձևավորվի՝ ընդդեմ իշխանության և ոչիշխանականների
• Իշխանափոխությունից հետո «լավ» ընկերները կմնա՞ն համակարգում
• Հոկտեմբերի 27-ի բեռն ու Հայաստանի ապագան
• Գագիկ Ծառուկյանը ներողություն կխնդրի՞
• Ի՞նչ կա Ծառուկյանի մտքին
• Երբ որդեկորույս մայրերին քաշքում են ինչպես խուլիգանների
• Երբ հասցեատերն ավելի կարևոր է, քան հարցն ինքնին

Մեկնաբանություններ