Առանց հիերարխիայի կառավարում չկա

Կառավարման պրոբլեմն իր էությամբ այնպիսին է, որ այդ ոլորտում որոշում կայացնելու և այն իրականացնելու ուժ և իրավունք ունեն մեկ կամ մի քանի անձեր:

Բացի դրանից, հիերարխիայի տեսքի հասարակական կառուցվածքն ու ստրուկտուրան իրենց բնույթով հարմարեցված են հենց էֆեկտիվ կառավարման նպատակին:

Ասվածի իմաստը պարզելու համար ենթադրենք, որ հասարակությունն ունի առանց լիդերի հարթ կառուցվածք:

Կյանքի հիմնական նպատակից, այսինքն, ապրելու ձգտումից ելնելով, անմիջապես կսկսվի քաոսային պայքար կյանքի համար անհրաժեշտ առկա բարիքներից առավելագույնին տիրանալու համար:

Դրա համար մարդիկ կսկսեն իրար միանալ ու խմբեր կազմել, որպեսզի միացյալ ուժերով բարիքներից ավելի մեծ պատառ պոկեն:

Եվ այդպես, պայքարը կգնա արդեն խմբերի միջև, և հիմա էլ խմբերը կսկսեն իրար միանալ՝ ավելի մեծ ուժ դառնալու և բարիքների համար պայքարում հաղթող դուրս գալու համար:

Այս պրոցեսը կշարունակվի այնքան, մինչև բոլորը բաժանվեն երկու կամ երեք մեծ խմբերի, որոնց միջև պայքարը կծնի հաղթող, որն էլ կստեղծի կառավարման հիերարխիկ ստրուկտուրա:

Գիտական լեզվով ասվածը նշանակում է, որ հասարակության հարթ կառուցվածքը, որտեղ բոլորն ունեն մոտավորապես միատեսակ ուժ ու իրավունք, իր էությամբ անկայուն է, որ ծնում է ներքին պայքար, և որն էլ, իր հերթին, ծնում է ուժային ու իրավունքային հիերարխիա:

Եվ հիերարխիան հասարակական կառուցվածքի բոլոր մակարդակներում է, քանի որ առանց հիերարխիայի կառավարում չկա:

Մյուս կողմից էլ, կախված տարբեր հանգամանքներից, ներառյալ մարդկանց հոգեբարոյական հատկությունները, առկա ռեսուրսներն ու հասարակության նախապատմությունը, հարևանների բնույթը և այլն, հիերարխիաները իրարից կարող են տարբերվել ուժ-իրավունք հարաբերությամբ:

Բացի դրանից, երկու հասարակությունների միջև կոնֆլիկտային իրավիճակներում հաղթելու ավելի մեծ շանս կունենա նա, ով ունի ավելի մեծ ուժ-իրավունք հարաբերություն:

Այս վերջին հանգամանքը կապված է այն բանի հետ, որ ում մոտ որ ուժ-իրավունք հարաբերությունն ավելի մեծ է, նրա մոտ որոշումներ կայացնելու էֆեկտիվությունն ավելի բարձր է՝ ի հաշիվ որոշում կայացնելու և այն կյանքի կոչելու ավելի մեծ արագության:

Պավել Բարսեղյան

Մեկնաբանություններ