Եթե շփվում ես երեք հիմարի հետ՝ չորրորդն անխուսափելիորեն դու ես դառնալու

Մարդը հազվադեպ է նկատում, թե որքան ուժեղ է իր վրա ազդում իր շրջապատը:

Մեզ թվում է, թե որոշումները կայացնում ենք ինքներս, որ մեր հայացքները, սովորությունները, գնահատականներն ու կյանքի կողմնորոշիչները բացառապես անձնական ընտրության արդյունք են:

Այնուամենայնիվ, եթե ուշադիր նայենք մեր կյանքին, ապա կհայտնաբերենք մի հետաքրքիր օրինաչափություն` մենք սկսում ենք խոսել մեր շրջապատի բառերով:

Աննկատելիորեն որդեգրում ենք բարու և չարի մասին նրանց պատկերացումները, աստիճանաբար վարժվում ենք վարքագծի այն նորմերին, որոնք բնական են համարվում այն մարդկանց շրջանում, ում կողքին մենք գտնվում ենք:

Հենց այդ պատճառով էլ շրջապատի հարցը միշտ շատ ավելի կարևոր է եղել, քան թվում է առաջին հայացքից:

Մարդկության պատմության մեջ մարդու համար մղվող պայքարը հաճախ իրականացվել է ոչ թե հարկադրանքի, այլ միջավայրի ձևավորման միջոցով:

Ցո՛ւյց տվեք մարդուն շփման որոշակի շրջանակ, որոշակի մշակույթ, վարքագծի որոշակի օրինակներ, և որոշ ժամանակ անց նա կսկսի դրանք նորմա համարել:

Եթե շրջապատում նորմա է դառնում ցինիզմը, սպառողականությունն ու կյանքը՝ բացառապես հանուն անձնական շահի, ապա նույնիսկ լավ մարդն աստիճանաբար սկսում է այդպիսի կենսակերպն ընդունել որպես բնական երևույթ:

Բայց տեղի է ունենում նաև հակառակը. երբ կողքիդ հայտնվում են մարդիկ, ովքեր ձգտում են գիտելիքի, մտորում են ապագայի մասին, պահպանում են բարոյական կողմնորոշիչները, կարողանում են պատասխանատվություն ստանձնել իրենց կյանքի համար և հոգ են տանում ոչ միայն իրենց, այլև ուրիշների համար, ինքդ էլ ես սկսում աճել` ո՛չ թե այն պատճառով, որ քեզ ստիպում են, ո՛չ թե այն պատճառով, որ քեզ դաստիարակում են, այլ այն պատճառով, որ դու հայտնվում ես մի միջավայրում, որտեղ զարգացումը դառնում է բնական վիճակ:

Ահա թե ինչու բոլոր ժամանակներում առանձնահատուկ դեր են խաղացել համախոհների խմբերը:

Մարդիկ հավաքվում էին միասին ոչ միայն շփվելու, այլև որոշակի արժեքներ պահպանելու, գիտելիքներ փոխանցելու և հաջորդ սերունդների աշխարհայացքը ձևավորելու համար:

Այսօր, երբ տեղեկատվական միջավայրը դառնում է ավելի ու ավելի ագրեսիվ ու հակասական, շրջապատի նշանակությունն էլ ավելի է մեծանում:

Կարելի է կարդալ մի լավ գիրք, կարելի է դիտել մի հետաքրքիր և ուսուցողական դասախոսություն, կարելի է նույնիսկ անցնել լուրջ դասընթացներ, բայց եթե դրանից հետո մարդը վերադառնում է մի միջավայր, որտեղ ծաղրում են գիտելիքը, արժեզրկում են բարոյական կողմնորոշիչները, և բացակայում է զարգացման ձգտումը, ըմբռնման նոր մակարդակը պահպանելը, մեղմ ասած, հեշտ չի լինում:

Ուստի ցանկացած ուսուցման ամենաարժեքավոր արդյունքներից մեկը դառնում է ոչ միայն նոր գիտելիքների ձեռքբերումը, այլև այնպիսի մարդկանց շրջանակ գտնելը, ում հետ կարելի է խոսել մտքերի նույն լեզվով:

Հ. Գ.

Եթե դու շփվում ես երեք հիմարի հետ, ապա չորրորդն անխուսափելիորեն դու ես դառնալու։

Սերգեյ Ղարագյոզյան

Մեկնաբանություններ