Երկու հրաժարականների հետքերով
20.10.2026 | 10:33
Նիկոլ Փաշինյանի ջանքերով և ֆինանսական լրացուցիչ հոսքերի միջոցներով լռեցված գիտական աշխարհում վերջին օրերին հրաժարականների շարք է սկսվել:
Սկզբում հրաժարական տվեց ԿԳՄՍՆ Բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի նախագահ Սարգիս Հայոցյանը, իսկ այսօր էլ նրա տեղակալը՝ Արթուր Մովսիսյանը: Ես չեմ ցանկանում մեկնաբանել իրենց որոշումներն ու դրանց դրդապատճառները, սակայն չեմ կարող չանդրադառնալ մի արատավոր երևույթի, որը մշտնջենական տեղ է գտել վերջին տասնամյակների համարյա բոլոր հրաժարականներում. դա արդեն նախկին շեֆերին առատորեն շնորհակալություն ու երախտագիտություն հայտնելն է՝ ճոխ ու քաղցր արտահայտչամիջոցներով: Ու չես հասկանում՝ դա իրո՞ք այդպես է, թե՞ նոր, ավելի «ճոխ» նշանակումների ակնկալիքով է արվում:
Ի՞նչ է գրում Սարգիս Հայոցյանն իր հրաժարականի տեքստում:
Ուշադի՛ր կարդացեք.
«…Պաշտոնում աշխատելուս տարիներին ես պատիվ եմ ունեցել մասնակցել և դերակատարում ունենալ բարեփոխման քաղաքականությունների մշակմանը և բարեփոխման խիստ հավակնոտ օրակարգի իրականացմանը, ինչի համար շնորհակալ եմ ինձ տրված վստահության և իմ հավատացած նպատակին ծառայելու հնարավորության համար՝ ինչպես, նախ և առաջ, իմ ղեկավար նախարար Ժաննա Անդրեասյանին, այնպես էլ իմ քաղաքական ղեկավար (!) վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին»:
Սարգիս Հայոցյանը նույնիսկ իր հրաժարականի տեքստում շարունակում է ձոներ հղել «Ակադեմիական քաղաք» կոչվող մեգակոռուպցիոն նախագծին՝ այն համարելով ՀՀ-ում գիտության թռիչքաձև զարգացման կարևոր խթանիչ:
Ըստ այդմ՝
• Սարգիս Հայոցյանը, Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ նշանակվելով Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի Հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, որևէ ջանք չգործադրեց պարզելու, թե ի՞նչ կոռուպցիոն ու քրեորեն պատժելի արարքներ են կատարվել թանգարանի անվան տակ, և այդ կերպ անուղղակիորեն ներքաշվեց փողերի լվացման, խոշոր չափի գումարների անհայտացման ու ֆինանսական փաստաթղթերի ոչնչացման փաստերը կոծկելու գործողություններում՝ դառնալով անուղղակի հանցակից:
• Սարգիս Հայոցյանի օրոք շարունակվեց այնպիսի «գիտական» հրատարակությունների ֆինանսավորումը, որոնք որևէ քննություն չեն բռնում գիտականության ու որակի չափանիշներով, պարունակում են կոռուպցիոն ռիսկեր և որպես գրահրատարակչական միավոր՝ ուղղակի խոտան են:
• Վերջին տարիներին Գիտության կոմիտեն լռությամբ «համակերպվեց» հանրակրթական դպրոցների պատմության առարկայի խայտառակ բովանդակությամբ դասագրքերի տպագրության փաստի հետ՝ այն դեպքում, երբ պատմաբանների մեծ մասը հիմնավոր քննադատության էր ենթարկում դրանք՝ պահանջելով հանել շրջանառությունից:
Իսկ այս «գոհարները» Ս. Հայոցյանի տեղակալ Արթուր Մովսիսյանինն են.
«Շնորհակալ եմ նախարարներ Արայիկ Հարությունյանին, Վահրամ Դումանյանին և Ժաննա Անդրեասյանին ինձ վստահելու համար, ես շատ բան եմ սովորել ձեզանից․․․ Շնորհակալություն եմ հայտնում նաև կառավարությանը, որը հավատացել է գիտության ներուժին, հզոր գիտակրթական համակարգով ուժեղ Հայաստան ունենալու տեսլականին և վերջին տարիներին էական ներդրումներ է կատարել ոլորտում՝ ապահովելով շոշափելի արդյունքներ… Վերջում քննադատությունս ուղղում եմ կառավարությանը, սուտի ընդդիմադիրները թող չառիթավորվեն (ինչպիսի՜ սկզբունքայնություն – Հ. Դ.), ես քննադատում եմ իմ կառավարությանը, որին ընտրել եմ և առնվազն այդ իմաստով իրավունք ունեմ…»
Ես ընդամենը կարող եմ ենթադրել, որ կառավարության նիստերից մեկի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանի տված բնութագրումն առ այն, որ ինքն արհամարհած ունի ձեզ ու ձեր՝ գիտության ոլորտին լրացուցիչ ֆինանսավորում տալու խնդրագրերը, պատճառ հանդիսացավ այս հրաժարականները ներկայացնելու համար: Ձեզ այդ կերպ հանրայնորեն ստորացնելու համար մի հատ էլ «շնորհակալություն հայր Ստալինին՝ երջանիկ պաշտոնավարման համար» ոճով տեքստ եք շարադրում:
Բա որ լրացուցիչ գումարներ եք խնդրում ձեզ խաբած Նիկոլի կառավարությունից՝ գիտություն զարգացնելու ու ձեր «երազանքներն իրագործելու» համար, բա ինչո՞ւ մի կես բերան այդ «սուտի ընդդիմադիրների» նման չեք ասում՝ ֆեստիվառների, համերգների, շինծու տոնակատարությունների, հրավառությունների ու հանդեսների գումարներն ուղղե՛ք գիտության ոլորտ, ու կստանանք մեր երազանքի արդյունքները: Այդքան սկզբունքայնություն չկա, չէ՞:
Հրաժարականների տեքստերում այսպիսի մտքեր շարադրող անձինք առաջին հերթին չունեն ինքնություն, չունեն սկզբունքայնություն ու գիտնականին բնութագրող ԱԶԱՏԱՄՏՈՒԹՅՈՒՆ:
Ակադեմիական աշխարհում ներքին ազատությունը գիտնական կոչվելու առաջին ցուցիչն է: Վերջին հաշվով, նման մտքեր հանրայնացնելու որոշումը ևս մեկ ապացույց է այն ճղճիմության, որի հետևանքները մաքրելու համար մի քանի սերունդ ստիպված կլինի տառապել:
Թե բա՝ «Ես խաբել չեմ կարող․․․»: Դուք ի սկզբանե սկսել եք ծառայել մեծագույն խաբկանքին ու ստորությանը, էլ ու՞մ պիտի խաբեք սրանից հետո…
Հայկ ԴԵՄՈՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
