Թափոր Սուրբ Հարության տաճարում. մեծ պատիվ և առավել մեծ պատասխանատվություն
31.10.2026 | 11:41
Ամեն ուրբաթ, շաբաթ և կիրակի օրերին Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության Սրբոց Հակոբյանց միաբանությունը հանդիսավոր թափոր է կատարում Երուսաղեմի Սուրբ Հարության տաճարում՝ այցելելով Տիրոջ երկրային կյանքի, չարչարանքների, խաչելության, թաղման և հարության հետ կապված սրբավայրերը։
Նկարում (ձախից) հայկական թափորը հասել է Քրիստոսի Պատանաքարի մոտ։ Այդ ընթացքում տաճարի մուտքը ժամանակավորապես փակ է բոլոր ազգերի այցելուների համար։ Նկարում (աջից) մեր թափորը կանգնած է Քրիստոսի Սուրբ Գերեզմանի առջև։ Եվ դարձյալ, այդ պահին մյուս այցելուների մուտքը Սուրբ Գերեզման ժամանակավորապես դադարեցված է, որպեսզի Հայ Եկեղեցու միաբանությունը կատարի իր սրբազան արարողությունը։
Մի պահ պատկերացրե՛ք, թե ինչ մեծ պատիվ է սա։ Քրիստոնեական աշխարհի ամենասրբազան վայրերից մեկում՝ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի խաչելության, թաղման և հրաշափառ Հարության սրբավայրում, Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի իր հաստատուն տեղը, պատմական իրավունքներն ու սրբազան ծառայությունը։ Եվ այդ հոգևոր ժառանգության հզոր պահապաններից մեկն է մեր Հայ Եկեղեցին։
Պատիվ, թե՞ պատասխանատվություն
Բայց հիմա մտածենք նաև մյուս՝ շատ ավելի կարևոր հարցերի մասին։ Պատկերացնո՞ւմ ենք արդյոք, թե ինչ մեծ պատասխանատվություն է դրված մեր Եկեղեցու և մեր ժողովրդի վրա։ Ի՞նչ ենք մենք անում մեզ վստահված այս սրբազան ժառանգության հետ։ Որքանո՞վ ենք մեր հավատքով, մեր կյանքով, մեր գործերով և մեր վերաբերմունքով համապատասխանում այն բարձր քրիստոնեական կոչմանը, որին արժանացրել է մեզ Տերը։
Իսկ մեր հայրենիքում ինչպե՞ս ենք վերաբերվում նույն Եկեղեցուն։ Որքանո՞վ ենք պահպանում նրա միությունը, հարգում նրա սրբությունները, հավատարիմ մնում նրա ուղղափառ հավատքին, սրբազան ավանդությանը և նվիրապետական կարգին։
Մի՞թե կարող ենք պարծենալ Երուսաղեմում մեր Եկեղեցու ունեցած սրբազան իրավունքներով, բայց միաժամանակ անտարբեր լինել նրա նկատմամբ, հանդուրժել նրա պառակտումը, նվաստացումը և հոգևոր առաքելության խաթարումը։ Մի՞թե կարող ենք մի կողմից մեծարել Քրիստոսի Գերեզմանը, բայց մյուս կողմից անտեսել Քրիստոսի պատվիրանները։
«Ում շատ է տրվել, նրանից շատ կպահանջվի»
Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը զգուշացնում է. «Ում շատ է տրվել, նրանից շատ կպահանջվի» (Ղուկ. 12:48)։ Սա վերաբերում է նաև մեզ։
Մեզ տրված պատմական իրավունքները միայն հպարտանալու առիթ չեն։ Դրանք պարտավորեցնում են մեզ լինել ավելի հավատարիմ, ավելի պատասխանատու, ավելի նախանձախնդիր մեր հավատքի և Եկեղեցու հանդեպ։ Որովհետև սրբավայրին մոտ լինելը դեռ չի նշանակում Քրիստոսին մոտ լինել։ Քրիստոսին մոտ լինելու ճշմարիտ վկայությունը Նրա կամքը կատարելն ու Ավետարանով ապրելն է։
Պողոս առաքյալը խստորեն հանդիմանում է նրանց, ովքեր պարծենում են Աստծո օրենքով, սակայն իրենց գործերով անարգում են Աստծուն (Հռոմ. 2:23–24)։ Արդյոք նույն վտանգը չի՞ սպառնում նաև մեզ։ Կարողանալո՞ւ ենք Աստծո առջև հաշվետու լինել այն ամենի համար, ինչ մեզ վստահվել է։ Թե՞ մի օր մեր ունեցած մեծ պատիվն ու սրբազան ժառանգությունը, որոնցով այսօր իրավամբ հպարտանում ենք, մեզ համար նախատինք և դատապարտության պատճառ կդառնան, եթե չապրենք դրանց համապատասխան։
Մեզանից չի պահանջվելու միայն պատմել, թե ինչ սրբավայրեր ունեինք, ինչ իրավունքներ էինք վայելում և ինչ մեծ ժառանգություն էինք ստացել։ Մեզանից պահանջվելու է նաև պատասխան տալ, թե ինչպե՛ս պահպանեցինք այդ ժառանգությունը, ինչպե՛ս ծառայեցինք Քրիստոսին և ինչպե՛ս վարվեցք Նրա Եկեղեցու հանդեպ։
Ժառանգության իսկական գինը
Սակայն չպետք է նաև մոռանանք, թե ինչ գնով է մեզ հասել այս սրբազան ժառանգությունը։ Այն մեր հայրերի դարավոր հավատարմության, ինքնազոհության, աննկուն կամքի, հոգևոր նախանձախնդրության և անդադար աղոթքների պտուղն է։ Գրիգոր Շղթայակիր, Գրիգոր Պարոնտեր պատրիարքների և նրանց նման բազմաթիվ նվիրյալ հոգևորականների ջանքերով ու զոհողություններով են պահպանվել Հայ Եկեղեցու իրավունքներն ու սրբությունները Երուսաղեմում։
Նրանք պայքարել են ոչ թե իրենց անձնական փառքի կամ շահի, այլ Հայ Եկեղեցու սրբազան ժառանգությունը պահպանելու և հաջորդ սերունդներին փոխանցելու համար։ Նրանք կրել են զրկանքներ, դիմագրավել դժվարություններ և իրենց կյանքի ու ծառայության նպատակներից մեկը դարձրել այն, որ Հայաստանյայց Եկեղեցին չկորցնի իր սրբազան տեղն ու իրավունքները Տիրոջ Հարության վայրում։ Այն, ինչ այսօր մենք վայելում ենք որպես իրավունք և պատիվ, մեր հայրերի համար եղել է զոհողության, պայքարի և անձնվեր ծառայության արդյունք։
Եվ այստեղ առաջանում է մեկ այլ՝ առավել ծանր հարց. եթե մեր հայրերն այդքան զոհողություններ են կատարել այս ժառանգությունը մեզ փոխանցելու համար, ապա մենք ի՞նչ ենք անում այն պահպանելու և մեր հաջորդ սերունդներին փոխանցելու համար։
Ուստի թող Երուսաղեմի Սուրբ Հարության տաճարում մեր հայկական թափորի այս պատկերները մեզ համար լինեն ոչ թե ազգային հպարտության, այլև հոգևոր ինքնաքննության և ապաշխարության առիթ։ Որովհետև որքան մեծ է մեզ տրված պատիվը, այնքան մեծ է մեր պատասխանատվությունը։ Եվ որքան շատ է մեզ վստահված, այնքան շատ է մեզանից պահանջվելու։
Սամվել դպիր ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
ԱՄՆ-ը ավելացնում է դեպի Մերձավոր Արևելք իր սպառազինության օդային փոխադրումը
The Wall Street Journal-ը և The New York Times-ը երեկ հայտնել են, որ ԱՄՆ փոխնախագահը Թեհրանին առաջարկել է ամերիկյան նոր հարվածներից խուսափելու համար վերսկսել խաղաղ բանակցությունները:Սակայն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ խոսքն իրականում բոլորովին այլ բանի մասին է...
