Անցյալը պահպանեք, որ ներկան տկլոր չթվա

Էսօրվա համար էինք ասում, որ մենք գերեզմանային մշակույթ էլ չունենք, գեղեցիկ ճտեր ենք հանում, ձգում բարձիթողի: Գորիսի Խնածախ գյուղը անհիշելի ժամանակներից՝ դեռ 7-րդ դարից մելիքանիստ գյուղ է եղել, իշխան Մելիք-Հայկազյանների նստավյարը: Վաղ դարերից են պահպանվել այս խաչքար-գերեզմանները, որ կարելի էր սիրուն ցանկապատել, առանձնացնել ընդհանուր գերեզմանից, բազմալեզու ալբոմ հրատարակել, ներառել գյուղի ողջ պատմահուշարձանային պատմությունը:

Եվ՝ ոչ միայն Խնածախ գյուղի, առանձին-առանձին՝ Սյունիքի ողջ գյուղերի մասին ու հատկապես նաև հայրենի գյուղիս՝ Վաղատուրի, որն ավելի ողբալի վիճակում է: Գյուղապետերը միայն հղփանալու մասին են մտածել, էսօր էլ՝ գլոբալացված հղփացում է, որտեղից ինչ հնարավոր է՝ ճանկել են, ու՞մ մտքով է անցել իր գյուղի պատմությունը հավերժացնել, տարածել, պետք լիներ՝ Պուտինի ու Մինսկի խմբի համանախագահների սեղանին էլ հայտնվեր, որ էսօր թուրքը չգար իր դրոշները տնկեր գյուղերի չորս կողմերում, առներ օղակի մեջ: Միայն հուշարձանների պահպանության ցանկի մեջ ձևական ներառվելը չի ու տասնամյակներով բրախելը: Էս թանկ ու պատմավավերագիր խաչքարերը, ծերունու անխնամ ատամների պես, արդեն երերում են, թուրքը մի հատ փչի, բոլորը կթափվեն, տեղն էլ չի երևա, էլ ո՞վ կհիշի իշխան Մելիք-Հայկազյանին, դարերը... Անցյալը պահպանեք, որ ներկան տկլոր չթվա ու երերուն. դրանով ձեր գյուղն եք կարևորում, մեզ, ազգի պատմությունը: Հաստատ մեծ գումարներ չեն պահանջվի, գոնե ամրացրեք, տեսքի բերեք, մի օրվա ձեր գրպանի ծախսն է, գիտեմ՝ ինչ եմ ասում: Իրենք էլ շնորհակալ կլինեն, երկինքն էլ, գետինն էլ: Տասնյակ դարեր պահպանված այս գերեզման-խաչքարերը հենց այնպես չեն դիմացել, էներգետիկ աղբյուր են, ով գիտե՝ ինչ առաքելությամբ:

Սուսաննա Բաբաջանյան

Լուսանկարը՝ հեղինակի

Մեկնաբանություններ