Մինչ քաղաքական վերնախավը զբաղված է անցյալի «կեղտոտ սպիտակեղենը» լվանալով՝ պետության ապագան մնացել է անտեր
Ամեն անգամ, երբ միացնում եմ ԱԺ ուղիղ եթերը, տպավորություն է, թե մենք ապրում ենք զուգահեռ իրականություններում։ Դրսում անվտանգային փոթորիկներ ու օրհասական մարտահրավերներ են, իսկ ներսում՝ «դու ես մեղավոր, չէ, դու ես» էժանագին բեմականացում։
Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի հայտնի շենքում ժամանակը ոչ միայն կանգ է առել, այլև հետ է գնացել՝ հանգրվանելով 1453 թվականի շրջափակված Կոստանդնուպոլսում։ Այնտեղ էլ, երբ քաղաքը կոլապսի մեջ էր, իմաստունները թեժ վիճում էին հրեշտակների սեռի մասին...
Այսօր էլ մենք նույն վիճակում ենք, մինչ թշնամին չափագրում է մեր լեռները, մեր պաշտոնյաները չափագրում են միմյանց մեղքերի ու վիրավորանքների աստիճանը։ Մինչ քաղաքական վերնախավը զբաղված է անցյալի «կեղտոտ սպիտակեղենը» լվանալով, պետության ապագան մնացել է անտեր՝ նմանվելով բյուզանդական սինդրոմի, բայց հայկական մատուցմամբ։
Մաքիավելին ասում էր. «Իշխանը պետք է շրջապատված լինի ճշմարտախոսներով, այլ ոչ թե շողոքորթներով»։ Մեզ մոտ պատկերը ճիշտ հակառակն է։ Տասնամյակներ շարունակվող քաղաքական բամբասանքի ու հաճոյախոսության այս մարաթոնում հաղթում է նա, ով ավելի ստեղծագործաբար կգովերգի ու կպաշտպանի թիվ մեկին...
Այս ամենի ֆոնին, քաղաքական քծնանքի այս ինքնամոռաց շքերթում խախտվում է այն բարոյական սահմանագիծը, որն անցնելուց հետո սկսվում է անհատի լիակատար դեգրադացիան և սեփական սկզբունքների զոհաբերումը՝ հանուն կցորդի կարգավիճակի։ Սա հենց այն կետն է, որը հատելով՝ մարդն այլևս դադարում է լինել կողմնացույց ու վերածվում է ընդամենը հողմացույցի։ Տոտալ հաճոյախոսության այս մթնոլորտում այդ սահմանի խախտումը դառնում է անդառնալի, մարդն այլևս ի վիճակի չէ վերադառնալ իր իսկությանը՝ վերջնականապես վերածվելով համակարգի անդեմ ու կամազուրկ արձագանքին։
Նայեք վերջին նիստերի օրակարգին։ Քանի՞ տոկոսն է վերաբերում սահմանամերձ բնակիչների կյանքին, տեխնոլոգիական թռիչքին կամ կրթական բարեփոխումներին։ Գրեթե ոչինչ։ Փոխարենը՝ դատարկախոսություն և ներկուսակցական սին հաշվեհարդարներ, համատարած բառերի ավելցուկ և իմաստի սով, որի արդյունքում կուսակցությունների ողջ էներգիան ծախսվում է ոչ թե լուծումներ գտնելու, այլ թիմի ներսում կամ դրսում դիրքերն ամրապնդելու վրա։
Չեք էլ պատկերացնում, թե որքան եմ հոգնել այս իրականությունից, պետական ու գիտական վերնախավի պարապուրդից և պետական պաշտոնյային ոչ բնորոշ հայհոյանքներից ու բառապաշարից։ Վերջիվերջո, պետականությունը սկսվում է այնտեղ, որտեղ վերջանում են անձնական հավակնություններն ու փողոցային մակարդակի վեճերը։ Մինչդեռ մեզ մոտ դեռ փնտրվում է այդ սահմանը, որն արդեն վաղուց հատվել է։
Իսկ հատվելու դեպքում, երբ պետական այրի բառապաշարից անհետանում է արժանապատվությունը, իսկ օրակարգից՝ վաղվա օրը, մնում է միայն անփառունակ մի թատրոն, որտեղ վարագույրն արդեն վաղուց իջել է, բայց դերասանները դեռ շարունակում են գոռալ դատարկ դահլիճում։ Եվ ցավս նաև այն է, որ այդ դահլիճը մեր հայրենիքն է...
Արթուր Դավթյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Շատ շուտով թյուրքական աշխարհի համատեղ ձեռքբերում կհամարեն նաև TRIPP նախագիծը
Երեկ Անկարայում՝ Ադրբեջանի դեսպանությանը կից «Շուշի» կենտրոնի դիմաց, բացվեց Կովկասի իսլամական բանակին նվիրված թվով երրորդ հուշարձանը: Առաջին երկուսը գտնվում են Բաքվում և Գանձակում:Կովկասի իսլամական բանակը (Նուրի փաշայի հրամանատարությամբ) ձևավորվել է Օսմանյան Թուրքիայում, որը 1918թ. սեպտեմբերի 15-ին գրավել է Բաքուն և իրականացրել քաղաքի քրիստոնյա և հրեա ժողովուրդների կոտորածը: Միայն Բաքվում այդ բանակը կողոպտել ու սպանել է շուրջ 30 հազար հայերի (ըստ Oxford-ի գիտական աղբյուրների)...
