Սյունիք

Սյունիք նշանակում է Սյուներ, դրանք Մայր Հայաստանի սյուներն են, որոնց վրա հենված է Հայոց աշխարհը...

Պատահական չէ, որ մեր գոյության կռիվը միշտ սկսվել է այստեղից` վաղ ժամանակներից մինչ Նժդեհ (վերջինս ամենաակնառու օրինակն է)։ Դեռ նախարարական շրջանում ռազմի դաշտ ամենից շատ զորքը Սյունիքն էր դուրս բերում` 20 000։

Պատահական չէ, որ արքաներն ամուսնանում էին սյունյաց ազնվազարմ իշխանուհիների հետ, դրանով ամրապնդում էին իրենց դիրքերը և հզորացնում բանակը (Փառանձեմ թագուհին` Արշակ 2-րդի կինը, որն իր հոր` Անդոկ իշխանի օգնությամբ պարտության մատնեց Շապուհ 2-րդին, նրան ստիպեցին ճանաչել Հայաստանի անկախությունը։ Անիի Մայր տաճարը կառուցած Կատրամիդե թագուհին՝ Գագիկ 2-րդի կինը, Շահանդուխտը` Վահանավանքի կառուցող և այլք...)։

Մովսես Խորենացին վկայում էր, որ Սիսական-Սիսիանը Հայկ նահապետի թոռ` Գեղամի որդի, Սիսակի տիրույթն է եղել, և առնվազն մ թ ա 2-րդ հազարամյակից այստեղ ապրել է Սյունի-Սիւնի ցեղախումբը։

Շատ հին է Սյունյաց աշխարհը և բացառիկ տոկունությամբ օժտված:

Հետաքրքիր է, որ Ս. ՈՒռումյանն իր «Սյունիքը դիցարան» աշխատության մեջ էթնիկական ծագումից զատ տալիս է հետևյալ բացատրությունը.

«Մեր եզրակացությունն այն է, որ Սիսուան, Սիսիան, Սյունի-Սիսակն և Սիս արմատը նախնական ծագումով արտահայտել են դիցական իմաստ և նշանակում է ծիսարան կամ զոհարան»:

Իսկ եթե այս ամենին գումարենք Աստվածաշնչյան Սիսակ անունը, որ Բաբելոնի բանաստեղծական անունն էր և նշանակում էր արքունական, իշխանական տուն, հստակ է` ինչ ուժ կա այդ լեռներում ծվարած:

Ահա այս հզոր էթնիկական, դիցական, Աստվածաշնչյան ընդհանրության հիմքի վրա` որպես վարչաքաղաքական միավոր բարձրանում է Սյունիքը։ Այնտեղ է մեր գոյության բացառիկ ուժն ու էներգիան, գուցե ծիծաղելի թվա շատերին, բայց խորհրդանիշների պատերազմի առումով այստեղ շատ անպարտելիության սիմվոլներ կան...

Չխոսելով Սյունիքի աշխարհագրական դիրքի մասին, արդեն այդ մասին շատ է խոսվել, միայն նշենք` այն հզոր սեպ է Մեծ Թուրանի ստեղծման ճանապարհին, մեր փրկության սեպն է, ռազմաստրատեգիական խաչմերուկ է, որի համար այսօր կռվում են աշխարհի խոշոր խաղացողները...

Հայաստանն իր պատմության ամենակարևոր էջերից մեկում է, և սրանք լոկ խոսքեր չեն։

Հեղինակ` Ա. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Գայանե ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ ՖԲ էջից

Մեկնաբանություններ