Սկիզբը՝ այստեղ
Իրանի պատասխան հարվածներից կատաղած ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը դիտարկում է Իրանին առավել զանգվածային հարված հասցնելու հնարավորությունը:
Ճիվաղ Թրամփը հայտարարել է Իրանին զանգվածային հարված հասցնելու հնարավորությունը դիտարկելու մասին: Ինչպես այսօր, «Новости Mail»-ի փոխանցմամբ, հաղորդել է ամերիկյան «Axios» պորտալը, ԱՄՆ-ի նախագահը նշել է, որ մոտ է համապատասխան որոշում ընդունելուն:
«Ես դիտարկում եմ զանգվածային հարձակման հնարավորությունը։ Ավելի մասշտաբային, քան երբևէ,- հայտարարել է ԱՄՆ-ի նախագահը։- Ես մոտ եմ որոշում կայացնելուն։ Մենք բոլորս պատրաստ ենք դրան»:
Նրա խոսքով՝ Իսրայելը «երկու րոպեից կմիանա» նոր հարձակումներին, եթե նրան խնդրի այդ մասին: Թրամփը միաժամանակ հստակեցրել է, որ ԱՄՆ-ի նոր գործողությունների համար որևէ մեկի օգնությունը չի պահանջվում: ԱՄՆ-ն Իսրայելին արդեն տեղեկացրել է առաջիկա օրերին Իրանին հարվածներն ուժեղացնելու, Իրանի դեմ ռազմական գործողությունն ակտիվացնելու պլանների մասին, ներառյալ՝ ծանր ռմբակոծիչների օգտագործումը:
Անդրադառնալով ԱՄՆ-ի նախագահի այն հայտարարությանը, թե Միացյալ Նահանգների նոր գործողությունների համար ԱՄՆ-ին որևէ մեկի օգնությունը չի պահանջվում, ապա սա, ամենայն հավանականությամբ, խորամանկ քայլ է: Կարծում ենք, Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նաթանյահուի և նրա միջև կա պայմանավորվածություն, որ ԱՄՆ-ի առավել զանգվածային հարվածներին միանալու է նաև Իսրայելը, և դա երկու ոճրագործ, ահաբեկչական պետությունների կողմից ներկայացվելու է իբրև Իսրայելի վրա Իրանի հարձակմանը պատասխան գործողություն, թեև միայն ավանակներին պարզ չէ, որ գերտերության ծանր հարձակումներին պատասխանող և ոչ դյուրին վիճակում գտնվող Իրանին բնավ ձեռնտու չէ հարձակվել Իսրայելի վրա ու նրան ներքաշել ԱՄՆ-ի կողմից իր դեմ վարվող պատերազմի մեջ:
Ավելին, Թրամփի հայտարարության (Միացյալ Նահանգների նոր գործողությունների համար ԱՄՆ-ին որևէ մեկի օգնությունը չի պահանջվում) ստահոդ բնույթն ապացուցվում է ընթացիկ հակամարտության ընթացքում Մեծ Բրիտանիայի կողմից ԱՄՆ-ին ցուցաբերված օգնությամբ, մասնավորապես, Իրանին հարվածելու նպատակով իր ռազմաօդային ուժերի «Fairford» ավիաբազան ամերիկյան B-1 ռազմավարական ռմբակոծիչների տեղակայման, թռիչքների և վայրէջքների համար տրամադրելով, ինչին կանդրադառնանք քիչ անց:
«Новости Mail»-ի փոխանցմամբ, Իսրայելական «Times of Israel» պորտալը գրել է, որ ԱՄՆ-ը հայտնել է Իրանի կենտրոնական մասում, Կում քաղաքի (պաշտոնական ու ճիշտ անվանումը՝ Ղոմ) մոտակայքում գտնվող Կիրկա լեռան (իրանական տեղանունը՝ Պիկաքս) տակ կառուցվող ստորգետնյա օբյեկտի ուղղությամբ նախապատրաստվող հարվածների մասին: Նշված լեռը գտնվում է Սպահան նահանգի Նաթանզ քաղաքի միջուկային համալիրից 2 կմ-ից պակաս հեռավորության վրա: 2020թ. Իրանն այնտեղ սկսել է ստորգետնյա օբյեկտ կառուցել, որտեղ, ինչպես ենթադրում են արևմտյան աղբյուրները, կարող է հարստացնել ուրանը։ Վերջին շաբաթվա ընթացքում Թրամփը բազմիցս զգուշացրել է, որ այդ շրջանին հարված կհասցվի «շատ շուտով»:
Ըստ իսրայելական վերոնշյալ պարբերականի, ԱՄՆ-ը նախապես զգուշացրել է Իսրայելին, որպեսզի նա կարողանա նախապատրաստվել Իրանի հնարավոր պատասխանին, այդ թվում՝ հրթիռային հարվածներին Իսրայելի տարածքում, ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությունների ցանկացած սրացումից հետո: Պարբերականի տվյալներով՝ Իսրայելն իր ռազմական պատրաստվածությունը հասցրել է ամենաբարձր մակարդակի։
«Axios» պորտալի տեղեկացմամբ, ԱՄՆ-ն անցած երեքշաբթի օգտագործել է B-1 ծանր ու հեռահար ռազմավարական ռմբակոծիչն Իրանում Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) օբյեկտներին հարվածների համար: Սա B-1-ի առաջին կիրառումն է ավելի քան երկու շաբաթ առաջ ռազմական գործողությունների վերսկսումից ի վեր: Ինքնաթիռները, որոնք կարող են կրել մոտ 900 կիլոգրամ քաշով մինչև 24 ռումբ կամ տասնյակ թևավոր հրթիռներ, դուրս են եկել Մեծ Բրիտանիայի ավիաբազայից:
Թեև ԱՄՆ-ի Զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) իր հայտարարության մեջ չի նշել Իրանին վերջին հարվածներին B-1-ի մասնակցության մասին, սակայն ծանր ռմբակոծիչների կիրառումը, ինչպես ընդգծել է «Axios»-ը, ազդարարում է ամերիկյան ռազմարշավի լուրջ էսկալացիայի մասին:
Չորեքշաբթի իսրայելական «The Jerusalem Post» թերթը հայտնել էր, որ Բրիտանիան ժամանակավորապես հետ է կանչել իր դեսպանատան աշխատակիցներին Իրանից:
«Տարածաշրջանում նոր հարվածների և անկանխատեսելի էսկալացիայի վտանգ կա»,-նշված է բրիտանական կառավարության կայքում:
Թեև դեսպանատունը կշարունակի աշխատել հեռակա կարգով, սակայն Բրիտանիան նախազգուշացրել է իր քաղաքացիներին, որ հյուպատոսական օգնությունը խիստ սահմանափակ կլինի և հնարավոր են ուղևորությունների հետագա խափանումներ:
Ինչպես, «Новости Mail»-ի փոխանցմամբ, հաղորդել է իրանական WANA լրատվական գործակալությունը, Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) հասարակայնության հետ կապերի վարչությունն «ուղղակի նախազգուշացում» է արել բրիտանական կառավարությանը:
ԻՀՊԿ-ի հայտարարության մեջ նշված է, որ երկու շաբաթ առաջ ռազմական գործողությունների վերսկսումից հետո ԱՄՆ-ի զինված ուժերը թևավոր հրթիռներ են արձակել Հնդկական օվկիանոսում գտնվող ռազմական նավերից: Այս հրթիռների պաշարները սպառելուց հետո ամերիկյան զորքերն անցել են B-1 ռմբակոծիչների կիրառմանը, որոնք գործում էին անմիջականորեն Մեծ Բրիտանիայի Թագավորական ռազմաօդային ուժերի «Fairford» ավիաբազայից: Այս կապակցությամբ ԻՀՊԿ-ն, հետևելով Իրանի ԱԳՆ-ին, հաստատել է, որ ցանկացած բազա, որն օգտագործվում է իրանական տարածքի դեմ ագրեսիային աջակցելու համար, համարվում է օրինական թիրախ:
Հայտարարությունն ավարտվել է Բրիտանիայի հասցեին կոշտ նախազգուշացմամբ. ԻՀՊԿ-ն բրիտանական կառավարությանը կոչ է արել էլ ավելի չծանրացնել իր «ծառայությունների ցուցակը»՝ Լոնդոնն անվանելով «տարածաշրջանում դժբախտությունների գլխավոր պատմական աղբյուր»: ԻՀՊԿ-ն Մեծ Բրիտանիայի մեղքն է համարել իսլամական երկրների պառակտումը, զանգվածային սպանությունները, ավտորիտար կառավարությունների հաստատումը և Պաղեստինի բռնազավթման կազմակերպումը:
Թրամփն այսօր X սոցցանցում սպառնացել է ռազմական պատասխանով, եթե Եմենի հութիները վերսկսեն հարձակումները Կարմիր ծովում գտնվող նավերի վրա:
«Եթե նրանք նորից դա անեն, ԱՄՆ-ը դրա համար պատասխանատու կհամարի Իրանին, քանի որ հութիներն Իրանին ենթակա ուժ են, և ջախջախիչ ռազմական պատիժը կհասնի Իրանին և, իհարկե, հութիներին, որոնք ինձ շատ հիասթափեցրին, քանի որ մինչև վերջերս նրանք պրոֆեսիոնալ ու խելամիտ էին վարվում»,- գրել ԱՄՆ-ի նախագահը:
ԱՄՆ-ի առաջնորդը հիշեցրել է, որ Վաշինգտոնն արդեն հարվածներ է հասցրել հութիների դիրքերին՝ առևտրային նավագնացության սպառնալիքների պատճառով: Դրանից հետո, Թրամփի խոսքով, խմբավորումը «իրեն շատ պատասխանատու է պահել», այդ թվում ՝ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև լարվածության շրջանում, սակայն այժմ իրավիճակը փոխվել է։
Այս շաբաթ հութիները հայտարարեցին Սաուդյան Արաբիայի ծովային շրջափակման մասին։ Որպես պատճառներ, նշվել են Եմենում նավահանգիստների շրջափակումը և Սաուդյան Արաբիայի կողմից Սանայի միջազգային օդանավակայանի հրթիռակոծումը: Հութիները երեքշաբթի հստակեցրել են, որ սահմանափակումները վերաբերում են ոչ միայն Սաուդյան Արաբիայի հետ կապված նավերին, այլև ամբողջ ծովային տրանսպորտին, որն ուղևորվում կամ դուրս է գալիս սաուդյան նավահանգիստներից:
Ավելի ուշ հութիները հայտարարել են Կարմիր ծովում սաուդյան երկու տանկերների՝ «ENCELIA»-ի և «LAYLA»-ի դեմ «որակյալ ռազմական գործողություն» իրականացնելու մասին։ Նրանց պնդմամբ՝ նավերը խախտել են շրջափակումը։ ENCELIA լցանավի հրդեհն ավելի ուշ ֆիքսել են արբանյակներից։
Շարունակելի
Արթուր Հովհաննիսյան