Տալուկի մեծ գրոսմայստերը. ինչպես Փաշինյանը հաղթեց Ալիևին «հակառակ շաշկիում»

Մեծ աշխարհաքաղաքականության կուլիսներում աննախադեպ դեպք է արձանագրվել։ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև տեղի է ունեցել շաշկիի փակ ընկերական խաղ։

Ինչպես պնդում են ականատեսները, պարտիան պատմության մեջ մտավ որպես եզակի օրինակ այն բանի, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ երկու խաղացող նստում են նույն տախտակի շուրջ, բայց խաղում են սկզբունքորեն տարբեր խաղեր։

Տարբեր կանոններ, մեկ տախտակ

Հենց սկզբից մթնոլորտը լարված էր։ Իլհամ Ալիևը գործընթացին մոտեցավ դասականորեն՝ նա պատրաստվում էր խաղալ ավանդական շաշկի, որտեղ նպատակը մրցակցի բոլոր քարերը վերցնելն ու տախտակը գրավելն է։

Նիկոլ Փաշինյանը, ընդհակառակը, իր հետ բերել էր հեղափոխական ոգի և հաստատուն համոզմունք, որ հաղթելու լավագույն միջոցը տալուկ (поддавки) խաղալն է։

Տալուկը (հակառակ շաշկի) խաղ է, որտեղ հաղթում է նա, ով առաջինն է իր բոլոր քարերը տալիս մրցակցին։

Խնդիրը միայն այն էր, որ Ալիևին կանոնների փոփոխության մասին զգուշացնել «մոռացել էին»։ Կամ պարզապես որոշել էին չծանրաբեռնել ավելորդ տեղեկատվությամբ։

Խաղը զարգանում էր արագընթաց։ Հայ գրոսմայստերի ռազմավարությունն ապշեցնում էր իր նորարարությամբ և անզիջումությամբ։

Դեբյուտ: Փաշինյանն անում է առաջին քայլը և անմիջապես իր սև քարը դնում է հարվածի տակ։ Ալիևը, թեթևակի զարմացած, վերցնում է քարը։ Փաշինյանը հաղթական ժպտում է և նշում անում նոթատետրում։

Միտտելշպիլ (Միջնախաղ): Ալիևը, հետևելով դասական տրամաբանությանը, դիրքեր է կառուցում։ Փաշինյանը ձեռքի թեթև շարժումով հարվածի տակ է դնում միանգամից երեք քար։ Ալիևը հարվածում է։ Փաշինյանի դեմքին հաղթանակի բերկրանք է։ Նա դա հայտարարում է «տախտակի հայելային մաքրում բալաստից»։

Էնդշպիլ (Վերջնախաղ): Փաշինյանի տախտակի վրա մնում է միակ քարը՝ անկյունում սեղմված։ Ալիևն անում է վերջին քայլը, վերցնում այն և փակում տախտակը։ Մատչն ավարտված է։ Ալիևը հառաչում է, հավաքում քարերը և պատրաստվում հայտարարել իր հաղթանակի մասին։

Բայց այդ պահին Փաշինյանը միացնում է բարձրախոսը։

«Այս հաղթանակը նմանօրինակը չունի» բղավեց նա։

Խաղից անմիջապես հետո Նիկոլ Վովայիչը լրագրողների համար հրատապ ճեպազրույց հրավիրեց, որտեղ, գրաֆիկներն ու ցուցափայտը ձեռքին, բացատրեց, թե ինչու է Ադրբեջանը ջախջախիչ պարտություն կրել։

«Հայրենակիցնե՛ր: Շնորհավորում եմ ձեզ, մենք հսկայական տակտիկական հաղթանակ տարանք: Տախտակի շուրջ ընթացած ծանրագույն, բայց ճկուն բանակցությունների արդյունքում մեզ հաջողվեց ամբողջությամբ՝ 100%-ով, ազատել մեր կողմին քարեր պահելու բեռից: Մեզ մոտ ոչ մի քար չի մնացել: Դա նշանակում է, որ մրցակիցն այլևս մեզնից վերցնելու բան չունի: Մենք զրոյացրել ենք նրա ագրեսիվ օրակարգը»:

Երբ լրագրողները զգուշորեն հարցրին, թե ինչու խաղի ընթացքում Ալիևն իր շաշկիները դամկա դարձրեց և հիմա վերահսկում է ամբողջ դաշտը, Փաշինյանը միայն ներողամտորեն ժպտաց.

«Լսե՛ք, Ալիևի այդպես կոչված «դամկաները» ֆիկցիա են։ Արդյո՞ք այդ դամկաներն ունեն միջազգայնորեն ճանաչված կադաստրային անձնագիր։ Ո՛չ։ Իսկ քանի որ անձնագիր չկա, ուրեմն դրանք տախտակի վրա գտնվում են ապօրինի։ Ավելին, մեր նախկին շաշկիներն իր կողմում պահելով՝ Ալիևը հսկայական ծախսեր է կրում դրանց փոշին սրբելու վրա։ Մենք նրան ներքաշել ենք տնտեսական հյուծիչ ճգնաժամի մեջ։ Դա էլ հենց խաղաղության դարաշրջանն է»։

Ճեպազրույցի ավարտին վարչապետը հավելեց, որ պատրաստ է հաջորդ խաղին՝ այս անգամ արդեն շախմատին։ Եվ այնտեղ, հանուն վերջնական փոխզիջման հասնելու, նա ծրագրում է խաղը սկսել միանգամից առանց արքայի։ «Չէ՞ որ առանց արքայի,- տեղին նկատեց քաղաքական գործիչը,- ոչ ոք չի կարող մեզ մատ անել»։

Էմին ՄԱՐՏՈՒՆԻ

Մեկնաբանություններ