«Իրատես de facto»-ի հյուրն է թարգմանիչ, գրականագետ ՄԱՐՈ ՄԱԴՈՅԱՆ-ԱԼԱՋԱՋՅԱՆԸ, ում թարգմանությամբ «Անտարես» հրատարակչությունը 2012 թվականին լույս է ընծայել թուրք գրող Էլիֆ Շաֆակի մեծ աղմուկ հանած «Ստամբուլի ընկեցիկը» վեպը: Մեր զրույցն այդ վեպի ու դրանում արծարծվող խնդիրների շուրջ է:

Չգիտեմ ում, որովհետև կուզես բաց, կուզես փակ, կուզես չուղարկված նամակ գրիր, միևնույն է, բանի տեղ դնող չկա: Բայց եթե ուզում ես օգտակար բան առաջարկել, պիտի չվհատվես, շարունակես: Ես էլ շարունակում եմ: Կրկին բարեգործության թեմայով:

Ինչպես բազմիցս նշել ենք, տարին հոբելյանական է «Ոսկե ծիրան» երևանյան միջազգային կինոփառատոնի համար: Կազմակերպիչները, հաշվի առնելով այս հանգամանքը, ջանացել են, որ հայաստանյան հանդիսատեսը հաղորդակից դառնա համաշխարհային և հայ կինոյի մեծարժեք նմուշներին: Ըստ որում` փառատոնային ծրագիրը, ինչպես ավանդաբար, ներառել է ոչ միայն վերջին տարիներին նկարահանված և հանդիսատեսին անծանոթ կամ գրեթե անծանոթ ֆիլմեր, այլև տասնամյակներ առաջ ստեղծված` բոլոր ժամանակների փորձություններին դիմակայած և իրենց որակի մեջ անքննելի կինոգործեր:

Հարգելի պարոն վարչապետ, թող զարմանալի չթվա, որ անչափ զարմացա, երբ կառավարությանը վերաբերող լուծելիք հարցի պատասխանը ստացա ՀՀ կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի ներքին վերահսկողության վարչության պետ Ա. Սարգսյանից: Նորից զարմանալին այն է, որ երկու էջից ավելի շարադրված պատասխանը հիշեցնում է տավտոլոգիայի ժանրի պատմություն:

«Իրատես de facto»-ում (թիվ 36, 2013) «Երանի՜ այն գրողին, ում գրականությունը քաղաքականացված չէ» վերնագիրը կրող հարցազրույցով հանդես է եկել արձակագիր Լևոն Ջավախյանը, որի մտահոգությունները, իրոք, ուշադրության արժանի են և բխում են մեր այսօրվա իրականության զարկերակի բաբախումից: Ի մտի առնենք նաև այն, որ Ջավախյանի մտահոգություններին և անձնական դիրքորոշումներին հար ու նման մեկնաբանություններով ու եզրահանգումներով ողողված են Հայաստանի գրեթե բոլոր լրատվամիջոցները (մամուլ, հեռուստատեսություն, ռադիո):

Տիրոջը նվիրված կյանքը լի է փորձություններով, ցավերով, վշտերով ու տառապանքներով: Իսկ մեղքի համար ստացած արդարագույն պատիժն այն է, որ մարդ կորցնում է այն, ինչը չի ցանկացել լավ օգտագործել: Եթե, ասենք, առողջությունը ճիշտ չի օգտագործվել, այն խաթարվում է, կորսվում: Նույնպես նաև Տիրոջ կողմից տրվող մյուս պարգևները:

Աքաղաղը «բառաչում» է, երբ նախիրն է ծուղրուղու կանչում, սա հնարավո՞ր բան է։ Իսկ ինչու չէ, հատկապես երբ ծանոթանում ես այն ամենի հետ, ինչը կատարվել է կոնֆեդերացիայում։ Ծուղրուղո՜ւ, համա թե բաներ են կատարվել Հանրապետության հրապարակի այս գեղաշեն շենքում, ուր տարիներ շարունակ հանգրվանել էր հոգեշահ մի հիմնարկ` Հայաստանի արհմիությունը։ Բայց արի ու տես, որ երկրի անկախացումը չար կատակ խաղաց արհմիությունների գլխին, հոգեշահությունը փոխարինվեց հոգեառությամբ։

Երանիներից վերջինը, մյուսների պսակը լինելով, կարելի է ասել, ամենամարդկային և հավատի մեջ զորացած քրիստոնյային կյանք տվողն ու ներշնչողն է:

Հայաստանի քաղաքական կյանքի ամառային անդորրը խանգարվեց «օֆշորային գոտիների» հետ կապված հայտնի պատմությամբ: Ի դեպ, մեր թերթն առաջինն էր, որ այս խնդիրը հրապարակայնացրեց. «Ակվամարին լայկ» ՍՊԸ նախագահ Փայլակ Հայրապետյանը «Իրատես de facto» ակումբում ԶԼՄ-ներին տեղեկացրեց, թե ինչ գործարքների արդյունքում է հայտնվել ծուղակում և վստահեցրեց, որ առաջիկայում նամակով դիմելու է գլխավոր դատախազին, ու եթե դրական պատասխան չստանա, «աստիճանական» կարգով դիմելու է երկրի վարչապետին ու նախագահին: Միայն ավելի ուշ «գաղտնազերծվեց», որ Տիգրան Սարգսյանն էլ է կապված այդ պատմության հետ։ «Օֆշորային» թեմաների շուրջ իր դիտարկումներն է ներկայացնում «Նոր ժամանակներ» կուսակցության նախագահ ԱՐԱՄ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԸ:

Երեկ ԶԼՄ-ները մեկը մյուսին հերթ չտալով «ավետում» էին` Ազգային անվտանգության նախկին փոխնախարար ԳՈՒՐԳԵՆ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԸ «լքել» է ՍԴՀԿ-ն: Սակայն հիշյալ «ավետիսը» սփռող լրատվամիջոցներից և ո՛չ մեկը չէր մանրամասնել, որ հայտնի դատական գործընթացից հետո Լյուդմիլա Սարգսյանի ատենապետությամբ ՍԴՀԿ այլևս գոյություն չունի։ «Չկա՛ մարդը, չկա՛ պրոբլեմը» հայտնի բանաձևումի հանգով էլ, քանի որ չէր արձանագրվել փաստը, ապա և չէր հնչել տրամաբանական հարցը` չեղածի ի՞նչն է լքել պարոն Եղիազարյանը։