Մեռելոցը միայն գերեզման այցելելու, ծաղիկ դնելու կամ մեր ննջեցյալներին մարդկային զգացմունքներով հիշելու օր չէ։ Մեռելոցի կենտրոնում Սուրբ Պատարագն ու Հոգեհանգստյան կարգն են, որոնցով Եկեղեցին աղոթում է իր ննջեցյալ զավակների համար...
Այսօր Մեռելոց է՝ հիշատակի եւ աղոթքի օրը։ Այս օրը Եկեղեցին մեզ կանգնեցնում է կյանքի ամենախոր առեղծվածի՝ մահվան առջեւ, որպեսզի մահվան մեջ չտեսնենք միայն վերջ, այլ հիշենք այն խոստումը, որ Քրիստոսով մահը այլեւս վերջին խոսքը չէ...
Մարդկային սրտի աղաղակը իրապես արտահայտում է իրեն հույժ անհրաժեշտ հավատի կարիքը. ինչպես պարզ արտահայտում էր այս աղաղակը, որ Ինձ ուղղվեց, երբ Ես երկրի վրա էի...
«Ով իր հորը կամ մորը սիրում է ինձնից ավելի, ինձ արժանի չէ։ Ով իր որդուն կամ դստերը ինձնից ավելի է սիրում, ինձ արժանի չէ։ Եվ ով չի վերցնում իր խաչը և չի գալիս իմ հետևից, ինձ արժանի չէ»...
Դո՛ւ այցելություն, Դո՛ւ քավություն, Դո՛ւ երանություն,
Դո՛ւ ես բժշկում, Դո՛ւ ես ողորմում՝ Միա՛յնդ Հզոր,
Կենդանի անճառ, Տեր Հիսուս Քրիստոս, բարերար Աստված...
Երեկ Անկարայում՝ Ադրբեջանի դեսպանությանը կից «Շուշի» կենտրոնի դիմաց, բացվեց Կովկասի իսլամական բանակին նվիրված թվով երրորդ հուշարձանը: Առաջին երկուսը գտնվում են Բաքվում և Գանձակում:
Կովկասի իսլամական բանակը (Նուրի փաշայի հրամանատարությամբ) ձևավորվել է Օսմանյան Թուրքիայում, որը 1918թ. սեպտեմբերի 15-ին գրավել է Բաքուն և իրականացրել քաղաքի քրիստոնյա և հրեա ժողովուրդների կոտորածը: Միայն Բաքվում այդ բանակը կողոպտել ու սպանել է շուրջ 30 հազար հայերի (ըստ Oxford-ի գիտական աղբյուրների)...