Գեղեցիկը նկատելու ակնկալիքով

Լույս է տեսել փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Ծովինար Վազգենի Չալոյանի «Գեղագիտության պատմություն» գիրքը («Ամրոց գրուպ» հրատարակչություն)։ Հեղինակը նպատակ է ունեցել «ներկայացնելու գեղագիտական մտքի ձևավորման և զարգացման հիմնական ժամանակաշրջանները, ընդգրկելով քաղաքակրթության հիմնարժեքները» (Ծ. Չալոյան, Գեղագիտության պատմություն, Ե., 2015, էջ 351)։
Գիրքը բաղկացած է հետևյալ բաժիններից.
Հին աշխարհ, Անտիկ շրջան, Բյուզանդիա, Պատմական Հայաստան, Վերածնունդ, Լուսավորչության շրջան, 17-19-րդ դդ. (Գերմանիա)։
Թեպետ գիրքն ավարտվում է Հեգելի գեղագիտական ուսմունքով, սակայն գրքի նախաբանը հակիրճ ուրվագծում է գեղագիտական մտքի հետագա զարգացման ուղղությունները՝ մինչև մեր օրերը։ Նշվում են անվանի գիտնականների աշխատությունները և դրանց թեմաները, ինչը լրացնում է և նշում տվյալ գիտության հեռանկարը։
Վերջաբանում կարդում ենք. «Հեղինակի ցանկությունն է եղել ուսանողներին հետաքրքրել գեղագիտությամբ, արվեստի և մշակույթի պատմությամբ՝ նկատի ունենալով, որ ընտրված նյութը նախատեսվում է հատկապես արվեստի բուհերում ուսանողական գործընթացի ծրագրում» (անդ)։
Կարելի է ասել, որ Ծ. Չալոյանը վաղուց է հասել իր նպատակին, նախքան գրքի հրապարակումը՝ իր ուշագրավ դասախոսություններով։ Իսկ գիրքը, հուսով ենք, հետաքրքրության նոր ալիք կբարձրացնի և ոչ միայն ուսանողների միջավայրում։
Հեղինակը մեջբերում է 19-րդ դարի ֆրանսիացի մտածող Թեոֆիլ Գոտիեի հետևյալ միտքը. «Տեսնելու ընդունակության պակասը հիմքն է բոլոր գեղարվեստական սահմանափակումների և անհաջողությունների» (անդ, էջ 350)։ Կարծում ենք՝ նորալույս գրքում ներկայացված դասական չափանիշները կօգնեն ընթերցողներին «տեսնելու», նկատելու գեղեցիկը, գեղագիտականը և կողմնորոշվելու գեղարվեստական կյանքի մերօրյա վայրիվերումներում։

Դանիել ԵՐԱԺԻՇՏ

Հեղինակի նյութեր

• Հյուսիսափայլ համերգ
• «Դա մեր վաղն է»
• Երաժշտագետները Մոցարտի արվեստի առանձնահատկությունների մասին
• Անձինք նուիրեալք
• «Մանուշակի» բուրմունքը
• «Կանաչ էին երազներս, հյութեղ ու հասուն», «Դու արահետ չտրորված, ես մի անցորդ»
• Ընծա` համայն մարդկությանը
• «Իմ մտադրությունն է հասկանալ մի ժողովրդին մյուսի միջոցով»
• Ներդաշնակվում-հաշտվում են Արևելքն ու Արևմուտքը
• «Լացե՛ք իմ վրա, լացե՛ք ձեր վրա. Ողբանք միասին մարդկության վրա, Որ կա և չկա...»
• «Գրկախառնվե՛ք, միլիոննե՛ր»
• ՈՒսուցիչներն են շահել պատերազմը
• «Ես դեպի Աստված մեկ ճանապարհ գիտեմ՝ արվեստը». Մարիա ՅՈՒԴԻՆԱ
• Հոգևոր արժեքներ կրող և գալիքին փոխանցող հենարանը
• «Յուրաքանչյուր ծաղկի խիզախումը յուրովի ծաղկելն է»
• Էդվարդ Միրզոյանի «Գարունը»
• Ինչ էլ որ լինի, հայերի երկիրն ու ազգը կմնան... Ջ. ԲԱՅՐՈՆ
• «Այն աչքերը, որ չեն լացել, Բան չեն տեսել այս աշխարհում»
• Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի մեծ համերգասրահը կոչվեց Տատյանա Հայրապետյանի անվամբ
• Ազնիվ մեղվաբույծը

Մեկնաբանություններ