Լռություն, որը սպանում է վաղվա աշխարհը. 4 դաժան փաստ Արցախից
15.09.2026 | 12:04
2026 թ. սեպտեմբերին 58 երկրի 150 դիվանագետներ այցելեցին Արցախ՝ Ստեփանակերտ, Շուշի, Գանձասար, Դադիվանք։ Նրանք հիանում էին նոր ճանապարհներով ու շինարարությամբ։
Բայց այդ 150 հոգուց ԵՎ ՈՉ ՄԵԿԸ չտվեց ամենապարզ հարցը. «Իսկ ո՞ւր են այն 130 000 հայերը, որոնք ապրում էին այստեղ»:
Այս այցելությունն ու դրան հաջորդած դիվանագիտական լռությունը բացահայտում են 4 դաժան ճշմարտություն, որոնք վերաբերում են բոլորիս.
1. «Բնականոնացված» Էթնիկ Զտում
Աշխարհին ներկայացվում է «վերականգնվող Արցախ», բայց լռության է մատնվում այն փաստը, որ այդ «վերականգնումը» կառուցված է ամբողջական հայաթափման, սովահարության ու բռնի տեղահանման վրա։ Երբ օտարերկրյա դիվանագետները գովաբանում են Բաքվի շինարարությունը, նրանք գիտակցաբար օրինականացնում են էթնիկ զտման արդյունքը։
2. Մշակութային Սպանություն (Լեմկինի Օրենքը)
Ցեղասպանագետ Ռաֆայել Լեմկինը դեռ 1944-ին զգուշացնում էր. ցեղասպանությունն ունի երկու փուլ՝ զրկել խմբին իր տարածքից, ապա պարտադրել նվաճողի մշակութային կառուցվածքը։
Գանձասարն ու Դադիվանքը «աղվանական» հռչակելը պատմական սովորական կեղծիք չէ։ Սա էթնիկ զտման շարունակությունն է. նախ հեռացնել հայերին Արցախից, ապա Արցախից հեռացնել նրա հայկական հիշողությունը։
3. Վտանգավոր Նախադեպ Ամբողջ Աշխարհի Համար.
Եթե էթնիկ զտումը կարելի է մի քանի տարում վերածել ընդունելի քաղաքական իրականության, ապա բռնի տեղահանումը դառնում է հարցեր լուծելու «արդյունավետ» մեթոդ։ Հիտլերն 1939-ին ասում էր. «Ո՞վ է այսօր հիշում հայերի ոչնչացումը»: Այսօր Արցախի անպատժելիությունից հետո աշխարհը բախվեց Գազայի, Սուդանի, Լիբանանի աղետներին։
4. Հայկական Կողմի Աններելի Լռությունը
Ամենացավալին ու վտանգավորը միջազգային հանրության կուրությունը չէ, այլ հենց հայկական պաշտոնական կողմի բարձրամակարդակ լռությունը։ Երբ սեփական պետությունը դիվանագիտական ամբիոններից անհամարժեքորեն լռում է, չի հնչեցնում կոշտ բողոքի նոտաներ և չի պահանջում միջազգային պատասխանատվություն, նա ինքն է կանաչ լույս վառում աշխարհի առջև։ Սեփական իրավունքներից ու պատմությունից հրաժարվողի փոխարեն ոչ ոք չի պայքարելու։
Արցախում այսօր որոշվում է ոչ միայն մեր, այլև ամբողջ միջազգային իրավունքի ճակատագիրը։ Օտարների դավաճանությունն ու սեփական իշխանությունների կամավոր լռությունը մեզ կանգնեցրել են գոյութենական շեմին։ Առանց արտաքին «փրկիչների» և առանց լռող առաջնորդների վրա հույս դնելու՝ մենք պետք է հասկանանք. ազգի անվտանգությունն ու ապագան կախված են միայն մեր սեփական, ինքնուրույն ուժեղացումից և պահանջատիրության վերականգնումից։
Եվ վերջում մի կարևոր ՀԱՐՑ ԸՆԹԵՐՑՈՂՆԵՐԻՆ.
Ի՞նչն է ավելի կործանարար՝ միջազգային դիվանագետների անբարոյականությունը, թե՞ հայկական կողմի պաշտոնական լռությունն ու անգործությունը։
Հայկ ՄՈՎՍԻՍՅԱՆ
Նկարը՝ 2020թ. Արցախ. դեպի Մարտունի՝ Ճարտար գյուղ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Հանուն Ադրբեջանից ստացվող գազի չնչին ծավալների՝ եվրաչինովնիկները պատրաստ են ցանկացած ստորության
Եվրոպական շուկայում բնական գազի գինը հազար խորանարդի դիմաց հատել է 1000 եվրոյի սահմանը: Նման գնաճ արձանագրվել էր ուկրաինական պատերազմի առաջին տարիներին: Եթե Պարսից ծոցում իրավիճակը ավելի բարդանա, և Քաթարից հեղուկ գազ չարտահանվի, բնական գազի գները կշարունակեն գրանցել նոր ռեկորդներ:ԵՄ ներկայացուցիչ Գրոնոյի պահվածքը ԵՄ պաշտոնյաների առաջին ամոթալի դրսևորումը չէ...
