Այսօր աղոթում ենք մեր ննջեցյալների համար
14.09.2026 | 12:01
Այսօր Մեռելոց է՝ հիշատակի եւ աղոթքի օրը։ Այս օրը Եկեղեցին մեզ կանգնեցնում է կյանքի ամենախոր առեղծվածի՝ մահվան առջեւ, որպեսզի մահվան մեջ չտեսնենք միայն վերջ, այլ հիշենք այն խոստումը, որ Քրիստոսով մահը այլեւս վերջին խոսքը չէ։
Այսօրվա Ավետարանում Հովհաննես Մկրտչի շուրթերից հնչում է մի խոսք, որն իր մեջ մեծագույն հոգեւոր իմաստ ունի․ «Նա պետք է մեծանա, իսկ ես՝ նվազեմ»։ Այս խոսքը միայն Հովհաննեսի մասին չէ։ Այն յուրաքանչյուր քրիստոնյայի կյանքի ճանապարհի խորհուրդն է։
Մարդը սովորաբար ուզում է մեծանալ՝ անունով, ունեցվածքով, իշխանությամբ, ճանաչումով։ Բայց քրիստոնեական իմաստությունը մեզ սովորեցնում է մեկ այլ մեծություն՝ նվազել, որպեսզի Քրիստոսը մեծանա մեր մեջ։ Նվազել ոչ թե արժեզրկվել, այլ ազատվել այն ամենից, ինչը խանգարում է Աստծուն բնակվել մեր սրտում։
Մահվան առջեւ մարդը հասկանում է, թե որքան անցողիկ են այն բաները, որոնց համար ամբողջ կյանքում պայքարում էր։ Այն, ինչ երեկ թվում էր մեծ ու կարեւոր, այսօր լռում է գերեզմանի առաջ։ Եվ այդ լռության մեջ մարդը առաջին անգամ կարող է լսել ամենակարեւոր հարցը․ Ի՞նչ է մնում մարդուց, երբ այլեւս ոչինչ չի մնում նրա ձեռքերում։
Մնում է սերը։
Մնում է աղոթքը։
Մնում է բարությունը, որ արել ենք։
Մնում է հավատը, որ Աստված չի լքում մարդուն նույնիսկ մահվան դռան առաջ։
Այսօր մենք աղոթում ենք մեր ննջեցյալների համար։ Սակայն մեր աղոթքը միայն նրանց համար չէ։ Մենք աղոթում ենք նաեւ ինքներս մեզ համար, որպեսզի չմոռանանք, որ մեր երկրային ճանապարհն ունի սահման, եւ այդ սահմանը պետք է ապրենք հավիտենության գիտակցությամբ։
Քրիստոս ասում է․ «Ով հավատում է Որդուն, հավիտենական կյանք ունի»։ Այս խոսքը մահվան առջեւ կանգնած մարդու համար պարզապես մխիթարություն չէ։ Այն քրիստոնեական գոյության հիմքն է։ Մահը մեզանից խլում է ժամանակը, բայց Քրիստոսը մեզ բացում է հավիտենությունը։
Ուստի այսօր, երբ խունկը բարձրանում է դեպի երկինք, իսկ մեր շուրթերից հնչում են ննջեցյալների անունները, թող մեր սրտերում լինի ոչ միայն վիշտ, այլեւ հույս։
Քանզի գերեզմանը քրիստոնյայի համար վերջակետ չէ։ Այն դադար է՝ մինչեւ Հարության առավոտը։
Եվ գուցե Մեռելոցի ամենախոր խորհուրդն այն է, որ մենք այսօր հիշում ենք նրանց, որպեսզի չմոռանանք նաեւ ինչպես ապրել։
Ապրել այնպես, որ երբ մեր երկրային կյանքը նվազի, Քրիստոսը մեծանա մեր մեջ։
Ապրել այնպես, որ մեր անունից հետո մնա ոչ թե միայն հիշողություն, այլ՝ օրհնություն։
Ապրել այնպես, որ մահվան օրը մեզ համար դառնա անցում՝ ժամանակից դեպի հավիտենություն, տեսանելի աշխարհից դեպի Աստծո ներկայություն։
Տե՛ր, հանգստություն շնորհիր մեր ննջեցյալների հոգիներին եւ մեզ՝ ապրողներիս, շնորհիր այնպիսի կյանք, որ պատրաստ լինենք հանդիպելու Քեզ։
Հավիտենական լույսը թող ծագի մեր ննջեցյալների հոգիների վրա, եւ թող նրանք հանգչեն խաղաղության մեջ։ Ամեն։
Տեր Հեթում քահանա ԹԱՐՎԵՐԴՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Սաուդցիները սխալ հաշվարկ կատարեցին՝ տարածաշրջանում իրենց համար դաշնակիցներ ընտրելիս
Ընդամենը մեկ ամսից մի փոքր ավելի է անցել, երբ Մեքքայում ստորագրվեց ռազմապաշտպանական համաձայնագիր՝ Սաուդյան Արաբիայի, Թուրքիայի և Պակիստանի միջև։ Համաձայնագրի պայմաններով՝ մասնակից երկրներից մեկի վրա հարձակումը գնահատվում է որպես բոլոր երկրների վրա հարձակում։Մի շարք փորձագետների կողմից Իսլամական ՆԱՏՕ անվանված այս դաշինքում, Պակիստանը վճռականորեն խնդրել է Իրանին՝ հանգստացնել հութիներին...
