«Ե՞րբ պիտի մենք դադարեցնենք մեր ինքնաոչնչացումը»

Ռուսական մի ֆիլմ կար` շատ դիպուկ հումորով ու հստակ փիլիսոփայությամբ։ Մարդուն, առողջ մարդուն, հենց այնպես, ֆորմալ ձևակերպումով, չի կարելի «դուրս գրել»։
Օրերս, շատ ավելի վատ, մի քմահաճ «հիմնավորմամբ», մշակույթի նախարարի հրամանով աշխատանքից ազատվեց Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի տնօրենին` բանասիրության դոկտոր, պրոֆեսոր Հենրիկ Բախչինյանին, ճշմարիտ գիտնական, հրաշալի ադմինիստրատոր, մա՜րդ։ Դուրս գրեցին։ ՈՒղիղ մեկ տարի առաջ տնօրենի պաշտոնից էին ազատել, նշանակել մխիթարական պաշտոնի` տնօրենի խորհրդական։ Օրերս դրանից էլ ազատեցին։ Եվ գիտե՞ք ում։ Մի մարդու, որ նախորդ գումարման Ազգային ժողովում «Ժառանգություն» կուսակցության համամասնականով ԱԺ պատգամավոր էր ընտրվել, սակայն հրաժարվեց, քանի որ հավատարիմ էր իր գործին, իր գեղեցիկ աշխատակազմին, իր ծրագրերին։ Իսկ պատգամավորի աթոռը, գիտեք, չէ՞, պատի՜վ է, հարգա՜նք, արտոնություննե՜ր, ցմահ բարձր կենսաթոշակ։ Չէ։ Ես իմ գործն եմ անում։
Հրաժարվելու լուրն առնելով` շտապ մոտը գնացի, փորձեցի համոզել, բացատրել, որ, ըստ էության, կարող է նաև համատեղել իր հոգեզավակի (թանգարանի) գործերը պատգամավորականի հետ։ Որ խորհրդարանն առաքինության ու մտքի մեծ կարիք ունի նույնպես։ Լսել չուզեց։ Եվ հրաժարվեց։
Հիմա պիտի հանդիպեմ ու ասեմ` տեսա՜ր, բա որ ասում էի մի քիչ իրատես եղիր, իդեալիստ բարեկամս։ Բայց, դե, էլի կասես, որ ճիշտը դու ես։ Բա, իհարկե, ճիշտը դու ես։ Բայց եթե միայն դու ես ճիշտը, այ հոգիս, էլ ո՞վ պիտի քեզ հասկանա, հասկանա ու գնահատի, այ իդեալիստ բարեկամս։ Իսկ, այ, տեսա՜ր, քեզ թոշակի ուղարկած նախարարիդ մերձավորները (գիտնականական մասը) ինչպես վարվեցին։ Իրատեսորեն։ Ազգիս ամենատղամարդ, հարգանք վայելող, «լեզվանի», այսօր արդեն երջանկահիշատակ գիտնականը լռեց... Դստեր «խաթեր» համար։ Լռեց, որ չխանգարի դստեր կարիերային։ Չե՜մ մեղադրում։ Եվ ողորմի իրեն։ Բայց, միևնույն է, լռեց զավակի «խաթեր», այլ թեմաներ ընտրեց գրելու։ Նաև մե՜ծ զոհաբերություն էր իր բնավորության տեր մարդու և երդվյալ ուղղախոսի համար։
Իսկ դո՞ւ, իդեալիստ ընկերս, եզակի ու ամենապարկեշտ... Ոչի՜նչ, զբաղմունք է՜լ կգտնես, մխիթարություն է՜լ։ Փոխարենը հայրենական գրականագիտությունը մեկ աշխատություն ավելի կունենա...

Ֆելիքս ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆ

Հ. Գ.- Տխո՞ւր ստացվեց։ Տխո՛ւր ստացվեց։ Բայց խոսքս ուրախ բանի մասին չէր էլ։ Վենետիկի Կա Ֆոսկարի համալսարանի պրոֆեսոր, նշանավոր հայագետ, հայր Լևոն Զեքեյանն այս առիթով մրմնջացել է. «Ե՞րբ պիտի մենք դադարեցնենք մեր ինքնաոչնչացումը»։

Հեղինակի նյութեր

• Ասպե­տա­կան դե­գե­րում­նե­րի ճամ­փա ան­ցած նկա­րի­չը
• Հեռագիրը
• Աֆրիկայից և Մերձավոր Արևելքից ներգաղթյալները հինգ տարի հետո Եվրոպայում կսկսեն կռիվ տալ իշխանության համար
• Աֆրիկայից Եվրոպա գաղթականների ներխուժումը ամերիկացի միլիարդատերերն են սարքել
• Մեր նախնիների հիշատակը պահանջում է վերադառնալ մեր արմատներին
• Հույն ձկնորսներ. «Թուրքիայում փախստականների փորը բացում, օրգանները հանում էին, իսկ մարմինները նետում չեզոք ջրեր»
• Հույն ձկնորսներ. «Թուրքիայում փախստականների փորը բացում, օրգանները հանում էին, իսկ մարմինները նետում չեզոք ջրեր»
• 1994 թվականի հրադադարի համաձայնագրի «հայրը» հայ-ադրբեջանական նոր պատերազմի պատճառների մասին
• Հաղթանակը նվիրեցին Հայաստանի և Արցախի սահմաններն անառիկ պահող հայ ռազմիկներին
• Երեք ոչ այնքան հայտնի փաստ մկրտության վերաբերյալ
• Բնակալի ձգողական ուժը
• Օսմանյան կայսրությունը` հանդուրժողության տիպա՞ր
• Լուսին Ենգիբարյանը` Easter seals «Lilies» համաամերիկյան գեղանկարչական մրցույթի հաղթող
• «Ես ինձ չեմ ստիպում գրել, տողերն իրենք են գալիս ու հարմարվում համակարգչիս էկրանին»
• Չարագործությունը և հանճարեղությունը
• «Եթե հրեաներն ու հայերը ապրել չսիրեին, մենք վաղո՜ւց չքացած կլինեինք երկրի երեսից»
• Գրախոսական չհամարեք
• «Հայկական լեռնաշխարհից ծնված ոգին»
• «Մոսկվայում, և ոչ միայն, մթնոլորտը հագեցած է հականերգաղթական տրամադրություններով»
• Աշխարհի նոր «Cosa Nostra»-ն (մաս 4-րդ)

Մեկնաբանություններ