Թվերն ավելի խոսուն են, քան իշխանությունների քաղաքական բարբաջանքներն ու «հաղթական» հայտարարությունները. 6

Սկիզբը՝ այստեղ

Դիտարկում 4․ Գնաճը 3․7% է, բայց մարդկանց զգացողությունը ուրիշ է․ ինչո՞ւ

Պաշտոնական տվյալներով՝ սեպտեմբերին 12-ամսյա գնաճը կազմել է 3․7%։ ԿԲ-ի գնահատմամբ՝ սա գտնվում է թիրախային միջակայքում, այսինքն՝ «վերահսկվող» է։

Միևնույն ժամանակ, տարվա ութ ամիսների կտրվածքով միջին անվանական աշխատավարձի աճը կազմել է մոտ +5․5%։ Թվերով՝ կարծես ամեն ինչ նորմալ է․ գներն աճում են քիչ, աշխատավարձերը՝ մի փոքր ավելի։ Բայց երբ մարդը գնում է խանութ, բենզալցակայան կամ դեղատուն, զգացողությունը բոլորովին այլ է։

Պատճառն ակնհայտ է․Աճում են ոչ միայն գները, այլև վարկային բեռը։ 2025թ․ ինը ամիսներին բանկային վարկերի ընդհանուր ծավալը աճել է շուրջ +26․6%, հիմնականում՝ սպառողական և հիփոթեքային վարկերի հաշվին։ Ընտանիքի բյուջեն այսօր լարվում է ոչ միայն ապրանքների գների, այլև միջինում 13–14% տոկոսադրույքով վարկերի պատճառով։

Այսինքն՝ մարդը տեսնում է ոչ թե 3․7% գնաճ, այլ տեսնում է, որ իր ամսական պարտադիր վճարումները՝ վարկ, կոմունալ, սնունդ, տրանսպորտ, առողջապահություն՝ շարունակական աճի մեջ են, մինչդեռ եկամուտների աճը դանդաղ է և անկայուն։

Այդ պատճառով էլ թվային գնաճը չի արտացոլում իրական գնային ճնշումը, քանի դեռ պարտքային ֆինանսավորումն է մարդկանց գոյատևման հիմնական գործիքը,

քանի դեռ տնտեսությունը չի ստեղծում արժանապատիվ եկամուտներ, ժողովրդագրական և սոցիալական ճգնաժամը դառնում է ոչ թե հեռավոր ռիսկ, այլ ներկայիս իրականություն։

Հենց դրա համար ենք ասում՝ ծնելիության, ընտանիքի աջակցության ու սոցիալական քաղաքականության մասին խոսել առանձին չի կարելի, քանի դեռ տնտեսական մոդելը մարդկանց ձգում է դեպի պարտք։ Եթե համակարգը չի թողնում մարդկանց ապրել սեփական եկամտով, ապա երկիրը չի կարող ունենալ ոչ տնտեսական, ոչ ժողովրդագրական վերականգնում։

Շարունակելի

Դավիթ Անանյան

#ԹվերիԵտևում #ՀայաստանիՏնտեսություն

Մեկնաբանություններ