Գեղարդից մինչև Գանձասար. պատմության կեղծարարությունն ու ազգային արժանապատվության հարցը
30.09.2026 | 10:32
Ես էլ չեմ զարմանում Ադրբեջանի լկտիության վրա, ոչ էլ կույր աշխարհն է իր անսրտությամբ ինձ ցավ պատճառում։ Հիմա ինձ միայն մի հարց է տանջում. այսպես լուռ ու անտարբեր՝ անասնական տրամաբանությամբ, ինչպե՞ս ենք այսքան հազարամյակներ գոյատևել։ Ու ինչպե՞ս է ստացվում, որ Ադրբեջան կոչված մեկդարյա պատմությամբ երկիրն իրենն է համարում հազարամյակներից եկող ժառանգությունը, իսկ մենք մեղադրվում ենք նրանց ունեցվածքը մեզանով անելու մեջ։ Մինչև ե՞րբ է նրանց հիվանդ ուղեղի բարբաջանքը ճշմարտության տեղ անցնելու։ Ե՞րբ այսքան անթասիբ դարձանք, ե՞րբ այսքան ընկանք։ Այսպիսի ստրուկի հոգեբանությամբ ո՞ւր ենք գնում։ Հա՛յ ազգ, մինչև ե՞րբ ես միտքդ ու հոգիդ բանտած լուռ հետևելու քո իսկ կործանմանը։ Քեզանից քո արժեքներն են հերթով խլում ու դեռ քեզ էլ գող ու օկուպանտ անվանում։ Կարելի՞ է այսքան հիասթափվել սեփական ազգից, որով միշտ հպարտացել եմ։
Ադրբեջանի կողմից հայկական քրիստոնեական ժառանգությունը որպես «կովկասյան ալբանական» ներկայացնելու արշավն այլևս չի սահմանափակվում օկուպացված Արցախով. այն արդեն տարածվում է բուն Հայաստանի տարածքում գտնվող հուշարձանների վրա։
Այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջանի համայնքը» հրապարակել է Գեղարդի վանքի լուսանկարները՝ այն ներկայացնելով որպես «Արևմտյան Ադրբեջանի պատմամշակութային ժառանգության» մաս։ Մինչդեռ Գեղարդի հայկական ինքնությունը մանրամասն փաստագրված է։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն այն ներկայացնում է որպես միջնադարյան հայկական վանական ճարտարապետության բացառիկ օրինակ՝ հայկական արձանագրություններով, խաչքարերով և դարերի հայկական քրիստոնեական պատմությամբ։
Սեպտեմբերի 22-ին այդ կեղծ կառույցը հայտարարել է աշխատանքային խմբի ստեղծման մասին՝ ներկայիս Հայաստանի տարածքում, իրենց ձևակերպմամբ, «ալբանական քրիստոնեական ժառանգությունն» ուսումնասիրելու նպատակով։ Խոսքը Սյունիքի, Վայոց ձորի և Սևանա լճի ավազանի եկեղեցիների, վանքերի, մատուռների ու խաչքարերի մասին է։ Այս աշխատանքը նաև ուղղակիորեն կապվում է ներկայիս Հայաստանի նկատմամբ տվյալ կառույցի ավելի լայն՝ «վերադարձի» օրակարգի հետ։
Նույն թեզն արդեն ակտիվորեն կիրառվում է օկուպացված Արցախում։ Ամսվա սկզբին Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը օտարերկրյա դիվանագետներին Գանձասարն ու Դադիվանքը ներկայացրել էր որպես «հին Կովկասյան Ալբանիայի» հուշարձաններ։
Ինչպես տեսնում ենք, մեր «պաշտելի» հարևանը չափազանց լավ մարսողություն ունի և ամեն ինչ հերթով, շատ արագ յուրացնում է։ Արցախի եկեղեցիներից հետո նրանք շատ թեթև անցում կատարեցին ներկայիս մի բուռ մնացած Հայաստանի տարածքին ու նրա սրբավայրերին։
«Սիլվա Գուլանյանի Գրական Էջ»-ից
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Աշխարհում քաղաքական փոփոխությունների նոր փուլ է սկսվել
Այսօր Եվրոպայի մի շարք երկրներում ազգային ուղղվածության ուժերը լուրջ քաղաքական դերակատարներ են դարձել։ Բայց պետք է հիշել, թե որտեղից են նրանք սկսել։Մի քանի տարի առաջ նրանց հաճախ ներկայացնում էին որպես մարգինալ ուժեր՝ սահմանափակ աջակցությամբ և իշխանության հասնելու գրեթե զրոյական հնարավորությամբ...
