Մի՛ սովորեցրեք մեզ սգալ
24.09.2026 | 15:15
Մենք՝ որդեկորույս մայրերս, հաճախ ենք լսում. «Բաց թողեք ձեր որդիների հոգիները… թող հանգիստ լինեն… շարունակեք ապրել»։
Բայց թող մի հարց էլ մենք տանք՝ իսկ ինչպե՞ս ապրենք։ Ինչպե՞ս բաց թողնենք նրանց, ում լույս աշխարհ բերեցինք, գրկեցինք, մեծացրինք ու սիրեցինք մեր ամբողջ էությամբ։ Ինչպե՞ս բաց թողնենք նրանց, երբ նրանց անունը դեռ մեր սրտի ամենաբարձր ձայնն է։
Ու մի բան էլ ենք ուզում հարցնել. ինչո՞ւ եք գրում մեզ։ Ինչո՞ւ եք մեզ ասում՝ մի՛ գրեք, մի՛ հիշեք, մի՛ հրապարակեք նրանց նկարները, մի՛ խոսեք ձեր ցավի մասին։ Իսկ ինչո՞ւ չեք գրում նրանց, ովքեր էկրանների առաջ խեղկատակություններ են անում։ Ինչո՞ւ չեք գրում նրանց, ովքեր իրենց ուտելիքը, առօրյան, ուրախությունն ու անձնական կյանքը ցույց են տալիս ամբողջ աշխարհին։
Սա էլ է մեր կյանքը: Մեր հիշողություններն էլ են մեր առօրյան: Մեր որդիների լուսանկարներն էլ են մեր սեղանը: Նրանց անուններն էլ են մեր սնունդը: Նրանց մասին խոսելն էլ է մեր ապրելու ձևը:
Մենք չենք պարտադրում ոչ ոքի կարդալ մեր գրառումները, չենք ստիպում ոչ ոքի կիսել մեր ցավը։ Բայց խնդրում ենք՝ մի՛ սովորեցրեք մեզ սգալ։
Դուք չգիտեք, թե ինչ է նշանակում առավոտյան աչքերը բացել ու մի քանի վայրկյանով մոռանալ, որ նա չկա… հետո հիշել ու նորից ներսից փլվել։ Դուք չգիտեք, թե ինչ է նշանակում լսել նրա անունն ու ակամա սպասել, որ նա ներս կմտնի։ Դուք չգիտեք այն լռությունը, որ մնում է որդու գնալուց հետո։
Մենք ապրում ենք։ Այո՛, ապրում ենք։ Բայց այն կյանքը, որ ունեինք, այլևս նույնը չէ։ Մենք ժպտում ենք, խոսում ենք, երբեմն նույնիսկ ծիծաղում ենք… բայց մեր ներսում միշտ կա մի սենյակ, որտեղ մեր որդիներն են՝ իրենց ձայնով, ժպիտով ու հայացքով։
Մենք չենք ուզում նրանց մոռանալ: Չենք ուզում «բաց թողնել»: Չենք ուզում սովորել ապրել այնպես, կարծես նրանք երբեք չեն եղել։ Որովհետև նրանք եղել են։ Նրանք մեր զավակներն են, մեր սրտի մի մասը, մեր կյանքի ամենաթանկ էջերը։ Ու քանի դեռ մենք կանք, նրանց անուններն էլ են ապրելու։
Եթե մեր գրառումները ցավեցնում են ձեզ՝ մի՛ կարդացեք։ Եթե մեր արցունքները չեք հասկանում՝ մի՛ դատեք։ Եթե մեր հիշողությունները ձեզ համար շատ են՝ պարզապես անցեք կողքով։
Բայց մի՛ ասեք մորը՝ «Մոռացիր երեխայիդ ու շարունակիր ապրել»։ Որովհետև որդեկորույս մայրը կարող է սովորել ապրել իր ցավի հետ, բայց երկրի վրա ոչ մի մայր չի սովորում ապրել առանց իր որդու։
Մենք՝ բոլոր որդեկորույս մայրերս, ասում ենք. մենք նրանց չենք բաց թողնում։ Մենք նրանց մեզ հետ ենք տանում՝ մինչև մեր վերջին շունչը։
Գյուլնարա ՄԻՆԱՍՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Աշխարհը պտտվում է երեք գերտերությունների շուրջ՝ ԱՄՆ, Չինաստան, Ռուսաստան
ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանի գլխավոր թեման Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված իրավիճակներն են:Ընդհանուր ելույթներ, հասցեական ու անհասցե կոչեր և ոչ մի կոնկրետ առաջարկություն: ՄԱԿ-ը, որպես միջազգային թիվ մեկ կառույց, կորցնում է իր լրջությունն ու ազդեցիկությունը: Այն դարձել է պետությունների ղեկավարների հավաքատեղի, զրուցատաղավար, որտեղ դեռ ավանդույթի ուժով ձգտում են միջազգային պրոբլեմների համար համատեղ լուծումներ գտնել...
