«Ցավոք, մենք կորցրել ենք վստահությունը ԱՄՆ-ի հանդեպ՝ որպես բանակցային գործընկեր,- ասել է Իրանի ԱԳ նախարար Աբաս Արաղչին։- Եթե բանակցությունները ձախողվեն, Իրանը պատրաստ է պատերազմի, թեև հակամարտությունը, ամենայն հավանականությամբ, դուրս կգա Իրանի սահմաններից։ Պատերազմը աղետ կլինի բոլորի համար, իսկ տարածաշրջանի ամերիկյան բազաները կդառնան իրանցի զինվորականների թիրախը»։               
 

Թրամփի ծրագիրը. խաղաղությո՞ւն, թե ավելի մեծ պատերազմ, այսինքն՝ Երրորդ համաշխարհային. 2

Թրամփի ծրագիրը. խաղաղությո՞ւն, թե ավելի մեծ պատերազմ, այսինքն՝ Երրորդ համաշխարհային. 2
22.11.2025 | 11:38

Սկիզբը՝ այստեղ

Հոդվածի դեռ նախորդած մասի այս վերնագրով արտահայտված կասկածը, կանխատեսումը և մտահոգությունն անտեղի և անհիմն չէին: Այս պահին, ցավոք, հավելյալ բազմաթիվ հիմքեր կան եզրակացնելու, որ Թրամփի «խաղաղության ծրագիրը» կարող է տապալվել և առավել մեծանալ էլ ավելի մեծ պատերազմի հավանականությունը:

Թրամփի «խաղաղության ծրագիրն», ըստ էության, արդեն մերժել են և Ուկրաինաում, և Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Վլադիմիր Զելենսկու հետևում կանգնած Եվրոպայում: Ռուսաստանում նույնպես հասկացրել են, որ այն, ինչ հրապարակայնորեն ներկայացվել է որպես ԱՄՆ- ի առաջարկած «խաղաղության ծրագիր», տվյալ տեսքով, այսինքն՝ որոշ դրույթների առումով իրենց համար անընդունելի է: Գիտակցելով դա, զայրացած Թրամփն արդեն մեկ Ուկրաինային է սպառնում, մեկ Ռուսաստանին, մեկ Ուկրաինային, մեկ Ռուսաստանին…

«Bloomberg» գործակալության տեղեկացմամբ, Կիևը և Ուկրաինայի եվրոպական խոշորագույն դաշնակիցները մերժել են Թրամփի վարչակազմի «խաղաղության ծրագրի» առանցքային դրույթները, կարևորագույն տարրերը: Ըստ հրապարակման, եվրոպացի առաջնորդները կասկածներ ունեն ծրագրի կարգավիճակի և լեգիտիմության վերաբերյալ, որը ստիպում է Կիևին զիջել տարածքի մեծ հատվածներ, սահմանափակել իր զինված ուժերի քանակը, ինչպես նաև նախատեսում է ժամանակի ընթացքում չեղարկել Մոսկվայի նկատմամբ պատժամիջոցների կամ դրանց մի մասի չեղարկում: Նրանք կրկին հաստատել են, որ նման ծրագիրը հավասարազոր է Ուկրաինայի կապիտուլյացիային։

Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերը, ըստ Գերմանիայի կառավարության հայտարարության, այսօր Զելենսկու հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ որոշել են, որ Ուկրաինայի զինված ուժերը պետք է մարտունակ մնան՝ «պաշտպանելու իրենց ինքնիշխանությունը, և ցանկացած խաղաղ բանակցությունների մեկնարկային կետը պետք է լինի ներկայիս մարտական շփման գիծը»։

Թերևս ավելորդ է ասել, որ Զելենսկու և նրա եվրոպացի տիկնիկավարների որոշածը նշանակում է Թրամփի «խաղաղության ծրագրի» առանցքային տարրերից առնվազն երկուսի մերժում: Խոսքը Դոնբասի այն դեռ չազատագրված ու փոքր մասը Ռուսաստանին հանձնելու մասին է, որն այժմ դեռ Ուկրաինայի ԶՈւ վերահսկողության ներքո է գտնվում, ինչպես նաև Ուկրաինայի զինված ուժերի քանակը սահմանափակելու: Ծրագրից թեկուզ միայն այս երկու կետի բացառումն այն ՌԴ- ի համար դարձնում է էլ ավելի անընդունելի, թեև խոսքը կարծես թե չի սահմանափակվում միայն նշված երկուսի բացառմամբ:

«Մենք աշխատում ենք ամերիկյան կողմի պատրաստած փաստաթղթի վրա,- հեռախոսազրույցից հետո գրել է Զելենսկին X սոցիալական ցանցում։- Դա պետք է լինի մի ծրագիր, որը կապահովի իրական և արժանապատիվ խաղաղություն: Մենք սերտորեն համագործակցում ենք (եվրոպական դաշնակիցների հետ)՝ համոզվելու համար, որ սկզբունքային դիրքորոշումները հաշվի են առնվում»:

Մերցը շտապ խորհրդակցություն է հրավիրել՝ 28 կետից բաղկացած պահանջների և առաջարկությունների ցուցակի պատասխանը ձևակերպելու համար, որը Զելենսկին ստացել է ԱՄՆ- ից, և որը, ըստ Եվրոպայի, կնշանակի արմատական զիջումներ Կրեմլին:

Եվրոպական առաջնորդները հանդիպելու են «Մեծ քսանյակի» (G20) գագաթնաժողովի շրջանակներում, որը տեղի է ունենալու առաջիկա հանգստյան օրերին Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում: Նրանց է միանալու Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբը, ով Թրամփի վստահությունը վայելող մարդու համբավ է ձեռք բերել։

Իրազեկ աղբյուրի խոսքով՝ եվրոպացի առաջնորդները փորձել են հեռախոսազրույց կազմակերպել ԱՄՆ- ի նախագահի հետ՝ ծրագիրը քննարկելու համար, բայց առայժմ ապարդյուն:

Զելենսկին Թրամփի «խաղաղության ծրագրի» քննարկման ֆոնին հանդես է եկել Ուկրաինայի քաղաքացիներին ուղղված ուղերձով։ Նա հայտարարել է, որ Ուկրաինան հայտնվել է չափազանց բարդ ընտրության առաջ, և հիշեցրել, որ 2019թ. երդում տալով, խոստացել է պաշտպանել ուկրաինացիների ինքնիշխանությունը և իրավունքները:

«Մենք չենք դավաճանել Ուկրաինային այն ժամանակ (փետրվարի 24-ին), և մենք չենք դավաճանի նրան հիմա, ես գիտեմ, որ ժողովուրդն ինձ հետ է»,- հայտարարել է Զելենսկին։

Նախկին հումորիստն ընդգծել է, որ հետամուտ է լինելու ամերիկյան ծրագրի «կառուցողական» ուղղումներին, փոփոխություններին՝ «հանուն ուկրաինացիների պատվի և արժանապատվության»:

Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնողի վերոնշյալ հայտարարություններն անուղղակիորեն նույնպես նշանակում են Թրամփի «խաղաղության ծրագրի» առանցքային դրույթների մերժում: Զելենսկին ավելի վաղ արդեն հայտարարել էր, որ երկիրը կանգնած է բարդ ընտրության առջև՝ «կոշտ պայմաններն» ընդունելու և առանցքային դաշնակցի (ԱՄՆ- ի) աջակցությունը կորցնելու ռիսկի միջև:

Պուտինը նշել է հակամարտության լուծման երկու տարբերակ, որոնք ձեռնտու են Ռուսաստանին

Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն այսօր ՌԴ Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամների հետ խորհրդակցության ժամանակ հայտնել է, որ Ռուսաստանը ստացել է ԱՄՆ- ի «խաղաղության ծրագիրը», այն առարկայական կերպով չի քննարկվել, քանի որ Վաշինգտոնը ծրագրին Կիևի համաձայնությունը դեռ չի ստացել: Պուտինի խոսքով՝ Ուկրաինան և նրա եվրոպական դաշնակիցները մինչ օրս «երազում են Ռուսաստանին մարտի դաշտում ռազմավարական պարտություն մատնել»: ՌԴ նախագահը նաև հայտարարել է, որ Ռուսաստանն Ուկրաինայում ռազմական գործողության նպատակներին հասնում է զինված ճանապարհով, սակայն պատրաստ է նաև խաղաղ բանակցությունների:

Պետության ղեկավարն ասել է, որ ռուսաստանցի զինվորականների կողմից Կուպյանսկը (քաղաք Խարկովի մարզում, որի նկատմամբ լիակատար վերահսկողության մասին ՌԴ ԶՈւ Գլխավոր շտաբը հայտնել է նախօրեին՝ նոյեմբերի 20- ին) գրավելու հետ կապված իրավիճակն անխուսափելիորեն կկրկնվի, եթե…

«Եվ, ընդհանուր առմամբ, դա մեզ ձեռնտու է, քանի որ այն հանգեցնում է մեր նպատակների իրականացմանը զինված ճանապարհով, զինված պայքարի ընթացքում,- Կրեմլի մամուլի ծառայության տեղեկացմամբ, ասել է Պուտինը:- Բայց մենք, ինչպես արդեն բազմիցս ասել եմ, պատրաստ ենք նաև խաղաղ բանակցությունների, խնդիրները խաղաղ ճանապարհով լուծելու համար»:

Ուկրաինայի հարցով նոր խաղաղ պլանի վրա ԱՄՆ- ի աշխատանքի մասին արևմտյան ԶԼՄ- ները հայտնել էին դեռ նոյեմբերի կեսերին։ 28 կետից բաղկացած փաստաթղթի նախագիծը հրապարակել են «Financial Times»- ը, «Bloomberg»- ը, CNN- ը, ինչպես նաև Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի պատգամավոր Ալեքսեյ Գոնչարենկոն:

Փաստաթղթի նախագծում ներկայացվում են նաև հետևյալ առաջարկությունները. Ուկրաինան պահպանելու է ինքնիշխանությունը, ստանալու է անվտանգության երաշխիքներ, զինված ուժերը կրճատելու է մինչև 600 000 մարդ, հրաժարվելու է ՆԱՏՕ-ին անդամակցելուց և ամրապնդելու է ոչ միջուկային պետություն լինելու կարգավիճակը, ՆԱՏՕ- ի զորքերը չեն տեղակայվելու Ուկրաինայի տարածքում:

Բացի վերոնշյալից, Կիևը ՌԴ մաս է ճանաչելու Ղրիմը, ԴԺՀ-ն և ԼԺՀ-ն։ Խերսոնի և Զապորոժիեի շրջանում շփման գիծը սառեցվելու է: Ռուսաստանը, Եվրոպան և Ուկրաինան պայմանագիր են կնքելու չհարձակման մասին, Մոսկվայի և Կիևի միջև գերիների և զոհվածների մարմինների փոխանակում է իրականացվելու «բոլորը բոլորի դիմաց» բանաձևով:

Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները չեղարկվելու են փուլ առ փուլ: ԱՄՆ- ն նաև առաջարկում է երկարաժամկետ համաձայնագիր կնքել ՌԴ- ի հետ տնտեսական համագործակցության մասին և վերադարձնել նրան G7: Ծրագրի հաստատումից 100 օր անց Ուկրաինայում ընտրություններ են անցկացվելու: Համաձայնագրի կատարումը վերահսկելու է խաղաղության խորհուրդը, որը գլխավորելու է ԱՄՆ- ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը:

Շարունակելի

Արթուր Հովհաննիսյան

Դիտվել է՝ 17978

Հեղինակի նյութեր

Մեկնաբանություններ