«Սրանք մեզ լրիվ գժի տեղ են դրե՞լ»
03.11.2026 | 15:05
Վերջին ժամանակահատվածի ամենապոպուլյար արտահայտությունը հայ հասարակության շրջանում հնչում է այսպես․ «Սրանք (այսինքն՝ փաշինյանական վերնախավի տարբեր ներկայացուցիչները) մեզ լրիվ գժի տեղ են դրե՞լ»։ Ինչո՞ւ են մարդիկ այդքան կտրուկ արձագանքում։
Շատ պարզ պատճառով։ Այն մտքերը, որոնք արտահայտում է իշխանական վերնախավը, իրականում վկայում են այն մասին, որ իրենք այնքան են խճճվել հանրային դաշտ ակնհայտ «գժական» աննորմալություններ նետելու մեջ, որ արդեն կորցրել են իրականության զգացողությունը։
Անդրադառնանք ընդամենը վերջին օրերի իրադարձություններին։
Տեսե՛ք՝ Ադրբեջանը հայտարարում է, որ Հայաստանի հետ կստորագրի ինչ-որ փաստաթուղթ (որը այստեղ համառորեն անվանում են «խաղաղության պայմանագիր»), միայն այն դեպքում, եթե Հայաստանը լիովին փոխի իր Սահմանադրությունը։
Սակայն շատ կարևոր է նշել, որ ադրբեջանցիները ներկայացնելով այդ պահանջը՝ զուգահեռաբար շարունակում են օկուպացված պահել ՀՀ ինքնիշխան տարածքները և ՊԵՏԱԿԱՆ ՄԱԿԱՐԴԱԿՈՎ պնդել, թե Հայաստանը, իբր, «Արևմտյան Ադրբեջան» է։ Ավելին՝ բացահայտ խոսում են Հայաստանը ադրբեջանցիներով բնակեցնելու մասին։
Այսինքն՝ միանգամայն տրամաբանական եզրակացություն կարելի է անել, որ Հայաստանի Սահմանադրությունը փոխելու ադրբեջանական ՊԱՀԱՆՋՆ ուղիղ կապ ունի «Արևմտյան Ադրբեջան» կոնցեպտի իրականացման հետ։ Հասկանալի է, որ ադրբեջանցիներն իրենց գործողություններում առաջնորդվում են իրենց հակահայկական տրամաբանությամբ։
Իսկ ի՞նչ է անում այս պարագայում Հայաստանի՝ իբր «աշխարհի ամենաինքնիշխան» իշխանությունը։ Մերժո՞ւմ է Ադրբեջանի պահանջը։ Գուցե դիմադրո՞ւմ է ադրբեջանական ճնշումներին։ Ի վերջո, ի՞նչ է գործնականում անում ՀՀ իշխանությունը, որ չեզոքացնի Ադրբեջանի հակահայկական պահանջները։
Իսկ իշխանությունը, ինքնամոռաց, ես նույնիսկ կասեի՝ «կոմսոմոլական» եռանդով, ձեռնամուխ է լինում ադրբեջանցիների պահանջի լիարժեք կատարմանը։ Ընդ որում՝ այնքան ինքնամոռաց է լծվում այդ հրահանգը հնարավորինս արագ կատարելու գործին, որ սկսում է ուղղակի սպառնալ, շանտաժի ենթարկել, խաբել ու վախեցնել ՀՀ քաղաքացիներին, ընկնել ակնհայտ հիստերիայի մեջ, միայն թե ընդդիմությունն ու հասարակ մարդիկ օգնեն իրենց ընդունել Ադրբեջանից պարտադրված Սահմանադրություն, որը, ինչպես հասկացանք, ուղիղ կապ ունի «Արևմտյան Ադրբեջան» կոնցեպտի հետ։
Այսինքն՝ ունենք մի իրավիճակ, երբ Հայաստանի իշխանությունները սպառնում են ճնշում գործադրել ՀՀ քաղաքացիների վրա, որպեսզի իրականացնեն Բաքվից իջեցված հանձնարարականը։ Սա այնքան ակնհայտ է, որ նույնիսկ ապացուցելու կարիք չկա։
Բայց քանի որ Հայաստանի իշխանությունները շատ լավ հասկանում են, որ ուղղակի շանտաժով կարող են մարդկանց «ինադի գցել», որոշել են դիմել ևս մեկ՝ ծիծաղելի քայլի։ Օրինակ՝ հպարտությամբ հայտարարում են, որ «նոր» Սահմանադրությունում հայերենը լինելու է միակ պետական լեզուն և պաշտպանված է լինելու։
Իրենց, ուղղակի հիշեցրեք, որ գործող Սահմանադրությամբ հայոց լեզուն արդեն տասնամյակներ շարունակ Հայաստանի ՄԻԱԿ ՊԵՏԱԿԱՆ ԼԵԶՈՒՆ է։
Ես իրականում հասկանում եմ, որ «ցայնոտի» մեջ են և «մաԾիմաԾիկայի» իրենց տրամաբանությամբ փորձում են հանրությանը հրամցնել բացահայտ «գժություն»։ Բայց միևնույն ժամանակ նրանք շատ լավ գիտակցում են, որ իրենց ձեռքում հայ ժողովրդի նկատմամբ կատաղի ճնշումներից բացի, այլ «զենք» գրեթե չի մնացել։ Հետևաբար՝ իրենք ուղղակի ստիպված են բոլորիս գժի տեղ դնել։
Այլ կերպ ասած՝ հիմնավորել, թե ինչու հայերը պետք է քվեարկեն «Արևմտյան Ադրբեջանի» Սահմանադրության օգտին իշխանությանը չի հաջողվի։ Դե, իհարկե, եթե մի կողմ թողնենք կրկին պատերազմի սպառնալիքը, որն արդեն դարձել է նրանց հիմնական քաղաքական նարատիվը։
Արման Աբովյան
Արման Աբովյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
