Սաուդցիները սխալ հաշվարկ կատարեցին՝ տարածաշրջանում իրենց համար դաշնակիցներ ընտրելիս
14.09.2026 | 13:14
Ընդամենը մեկ ամսից մի փոքր ավելի է անցել, երբ Մեքքայում ստորագրվեց ռազմապաշտպանական համաձայնագիր՝ Սաուդյան Արաբիայի, Թուրքիայի և Պակիստանի միջև։ Համաձայնագրի պայմաններով՝ մասնակից երկրներից մեկի վրա հարձակումը գնահատվում է որպես բոլոր երկրների վրա հարձակում։
Մի շարք փորձագետների կողմից Իսլամական ՆԱՏՕ անվանված այս դաշինքում, Պակիստանը վճռականորեն խնդրել է Իրանին՝ հանգստացնել հութիներին։ Նրանք այժմ ակտիվորեն պատերազմում են սաուդցիների դեմ։
«Թե չէ ի՞նչ»,- հարցրել են Իրանից, ինչին Պակիստանում պատասխանեցին. «Այլապես մենք թուրքերին կասենք»։ Այնինչ Անկարայում «հեռախոսներին չեն պատասխանում» և Սաուդյան Արաբիայի շահերի դեմ ուղղված հարձակումների վերաբերյալ խորհրդավոր լռություն են պահպանում։
Կահիրեում բնականաբար հետևում են այս գործընթացին և հետևություններ են անում, քանի որ մինչև վերջերս նրանց այս դաշինքին միանալու ակտիվ կոչեր էին անում։ Բայց Եգիպտոսը միամիտ չէ ու լավ գիտի Մերձավոր Արևելքը:
Մեքքայի դաշինքի ստեղծման հայտարարությունից հետո լրջորեն մտահոգված էին նաև Իսրայելում, որտեղ ենթադրում էին, որ նման դաշինքը կարող է ուղղված լինել հրեական պետության դեմ։
Այժմ դաշինքն իր առաջին փորձությանն է ենթարկվում։ Սաուդյան Արաբիան մտավ ռազմական առճակատման մեջ եմենցի հութիների հետ, աջակցեց Եմենի՝ միջազգայնորեն ճանաչված կառավարությանը, նրան տրամադրեց ռազմական տեխնիկա և ինքն էլ մի շարք ավիահարվածներ հասցրեց շիա զինյալների դիրքերին։
Երբ հութիները դիմադրեցին և անցան հակահարձակման, Էր-Ռիադը օգնության դիմեց իր նոր դաշնակիցներին։ Թուրքիան և Պակիստանը կտրականապես դատապարտեցին հութիների հարձակումները և հրապարակայնորեն աջակցեցին Սաուդյան Արաբիային, սակայն խուսափեցին ուղղակի ռազմական միջամտությունից։ Ահա և այն ամենը, ինչ նշանակում է ռազմական դաշինք Մերձավոր Արևելքում:
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ հակամարտությանը միջամտելուն հրապարակային հրաժարումից հետո, Սաուդյան Արաբիան հայտնվեց բավական անհարմար վիճակում։ Նրա գործողությունների հետևանքով նոր տարածքներ անցան հութիների վերահսկողության տակ։ Այդ թվում՝ նրանք ապահով ելք ստացան դեպի Բաբ-էլ-Մանդեբի նեղուց՝ համաշխարհային ծովային առևտրի ևս մեկ «նեղ կոկորդ»։ Դրա հետևանքները դեռ առջևում են։
Իսկ Սաուդյան բանակը և Եմենում նրա դաշնակից ուժերը, չնայած հսկայական ֆինանսական ներարկումներին, ցույց տվեցին, որ ի վիճակի չեն դիմակայելու ավելի հմուտ և մոտիվացված հակառակորդին։ Սա Էր-Ռիադի համար լուրջ փորձության պահ է։
Սաուդցիները սխալ հաշվարկ կատարեցին՝ տարածաշրջանում իրենց համար դաշնակիցներ ընտրելիս, և դա մոտ ապագայում կարող է տարածաշրջանում կրկին նոր վերադասավորումների բերել:
Արտակ Զաքարյան
Արտակ Զաքարյան
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Սաուդցիները սխալ հաշվարկ կատարեցին՝ տարածաշրջանում իրենց համար դաշնակիցներ ընտրելիս
Ընդամենը մեկ ամսից մի փոքր ավելի է անցել, երբ Մեքքայում ստորագրվեց ռազմապաշտպանական համաձայնագիր՝ Սաուդյան Արաբիայի, Թուրքիայի և Պակիստանի միջև։ Համաձայնագրի պայմաններով՝ մասնակից երկրներից մեկի վրա հարձակումը գնահատվում է որպես բոլոր երկրների վրա հարձակում։Մի շարք փորձագետների կողմից Իսլամական ՆԱՏՕ անվանված այս դաշինքում, Պակիստանը վճռականորեն խնդրել է Իրանին՝ հանգստացնել հութիներին...
