Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզային սեպտեմբերի 23-ին սպառնացել է խափանել հարևան երկրների օդանավակայանների աշխատանքը, եթե դրանք ԱՄՆ պատժամիջոցների շրջանակում դադարեցնեն իրանական ինքնաթիռների ընդունումը։ «Եթե դուք անցնեք Միացյալ Նահանգների կողմը, մենք ձեռքներս ծալած չենք նստի»,- հայտարարել է Ռեզային։               
 

Հասարակության նոր տեղեկատվական վիճակը

Հասարակության նոր տեղեկատվական վիճակը
25.09.2026 | 13:09

Սկիզբը՝ այստեղ

ԿՈԲ (КОБ- «Концепция общественной безопасности»)․ կառավարման մասին դասախոսություններ

Մաս 9

Նախորդ մասում հասանք մի կարևոր կետի․ կառավարման հնարավորությունները կախված են ոչ միայն նրանից, թե ինչ տեղեկատվություն է տարածվում, այլ նաև՝ ինչ արագությամբ է այն փոխվում և հասնում մարդկանց։

Եվ այստեղ դասախոսությունը տարբերակում է հասարակության երկու տեղեկատվական վիճակ։

Երբ աշխարհը փոխվում էր ավելի դանդաղ, քան սերունդները

Դարեր շարունակ մարդու կյանքի ընթացքում հասարակության հիմնական գիտելիքները, տեխնոլոգիաները և վարքային նորմերը համեմատաբար դանդաղ էին փոխվում։

Երեխան սովորում էր ծնողներից։

Ծնողները՝ իրենց ծնողներից։

Մասնագիտական հմտությունները, սոցիալական նորմերը և աշխարհի մասին հիմնական պատկերացումները կարող էին սերնդից սերունդ փոխանցվել՝ առանց արմատական փոփոխությունների։

Այս պայմաններում ավագ սերունդը բնականորեն դառնում էր գիտելիքի և փորձի հիմնական կրողը։

Երիտասարդը սովորում էր ապրել այն աշխարհում, որն ավագ սերունդն արդեն ճանաչում էր։

ԿՈԲ-ում սա նկարագրվում է որպես հասարակության հին տեղեկատվական վիճակ։

Բայց հարաբերակցությունը փոխվեց

Գիտատեխնիկական զարգացման արագացման հետ իրավիճակը շրջվեց։

Տեխնոլոգիաները, մասնագիտությունները, կապի միջոցները և տեղեկատվական հոսքերը սկսեցին փոխվել այնքան արագ, որ մարդն իր կյանքի ընթացքում արդեն կարող էր տեսնել մի քանի էական փոփոխություն։

Այսինքն՝ փոփոխության արագությունը սկսեց գերազանցել սերնդափոխության արագությանը։

Եվ այստեղ առաջանում է սկզբունքորեն նոր իրավիճակ։

Երիտասարդ սերունդը կարող է գործ ունենալ այնպիսի իրականության հետ, որի փորձը ավագ սերունդը պարզապես չի ունեցել։

Հետևաբար միայն անցյալի փորձի փոխանցումն այլևս բավարար չէ։

Գիտելիքից ավելի կարևոր է դառնում սովորելու կարողությունը

Եթե աշխարհը մարդու կյանքի ընթացքում գրեթե չի փոխվում, կարելի է նրան սովորեցնել պատրաստի գործողությունների համակարգ։

Այս իրավիճակում արա սա։

Այդ իրավիճակում՝ սա։

Բայց արագ փոփոխվող միջավայրում պատրաստի հրահանգները արագ հնանում են։

Այդ դեպքում առավելություն է ստանում նա, ով կարողանում է ոչ միայն հիշել պատրաստի պատասխանները, այլ՝

ինքնուրույն ստանալ տեղեկատվություն,

տարբերակել էականը երկրորդականից,

տեսնել պատճառահետևանքային կապերը,

կանխատեսել փոփոխությունները

և նոր իրավիճակում ինքնուրույն որոշում կայացնել։

Այսինքն՝ կրթության խնդիրը փոխվում է։

Միայն «ի՞նչ գիտես» հարցն այլևս բավարար չէ։

Ավելանում է շատ ավելի կարևոր հարց՝

«կարողանո՞ւմ ես ինքնուրույն նոր գիտելիք ձեռք բերել և հասկանալ ընթացող գործընթացները»։

Սա փոխում է նաև կառավարման պայմանները

Հին տեղեկատվական միջավայրում հնարավոր էր երկար ժամանակ պահպանել գիտելիքի և տեղեկատվության նկատմամբ հարաբերական մենաշնորհ։

Եթե մարդկանց մեծ մասը որևէ տեղեկություն ստանալու այլընտրանքային աղբյուր չուներ, նրա պատկերացումների շրջանակը շատ ավելի հեշտ էր սահմանափակել։

Նոր տեղեկատվական վիճակում դա դժվարանում է։

Մարդը կարող է համեմատել տարբեր աղբյուրներ։

Գտնել նախկինում սահմանափակ հասանելիությամբ նյութեր։

Շփվել աշխարհագրորեն հեռու մարդկանց հետ։

Ինքնուրույն տարածել տեղեկատվություն։

Այսպիսով փոխվում է նաև տեղեկատվական հոսքերի կառուցվածքը։

Նախկին մոդելը մեծապես նման էր՝

կենտրոն → տեղեկատվություն → զանգվածներ։

Նոր պայմաններում առաջանում են բազմաթիվ փոխկապակցված կենտրոններ և հորիզոնական կապեր։

Բայց տեղեկատվության առատությունը դեռ գիտելիք չէ

Այստեղ առաջանում է հակառակ խնդիրը։

Եթե նախկինում դժվարությունը տեղեկատվության պակասն էր, այժմ այն կարող է լինել տեղեկատվության ավելցուկը։

Հազարավոր նորություններ։

Տեսանյութեր։

Կարծիքներ։

Վերլուծություններ։

Գովազդ։

Հակասող մեկնաբանություններ։

Մարդը կարող է ունենալ գրեթե անսահման տեղեկատվական հասանելիություն և միաժամանակ չկարողանալ հասկանալ, թե ինչ է իրականում կատարվում։

Հետևաբար նոր տեղեկատվական վիճակում կառավարման համար կարևոր է դառնում ոչ միայն՝ ով է վերահսկում տեղեկատվության հասանելիությունը, այլ նաև՝

ով է կարողանում ձևավորել դրա մեկնաբանման տրամաբանությունը։

Որովհետև փաստերի հսկայական զանգված ունենալը դեռ չի նշանակում ամբողջական պատկեր ունենալ։

Այստեղ գիտելիքը վերածվում է կառավարման ռեսուրսի

Նա, ով հասկանում է գործընթացների կապերը և կարողանում է կանխատեսել դրանց զարգացումը, առավելություն է ստանում նրա նկատմամբ, ով տեսնում է միայն առանձին իրադարձությունները։

Եվ հենց այստեղ երկրորդ դասախոսությունը տեղեկատվությունից անցնում է արդեն շատ ավելի նյութական մեխանիզմի։

Ժամանակակից հասարակության մեջ մարդկանց, ձեռնարկությունների և նույնիսկ պետությունների հնարավորությունների մեծ մասը կապված է ֆինանսավարկային համակարգի հետ։

Ով կարող է ստանալ ռեսուրս։

Ինչ գնով։

Որ ոլորտն է զարգանալու։

Որ ձեռնարկությունը կարող է ընդլայնվել։

Ով է դառնում պարտատեր, իսկ ով՝ պարտապան։

Այստեղ տեղեկատվական և կառավարչական գործընթացները հանդիպում են ֆինանսավարկային համակարգին։

Եվ հաջորդ հարցը դառնում է՝

եթե փողը տնտեսության մեջ ռեսուրսների շարժման կարևոր գործիքներից է, ապա ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ հենց փողի հասանելիությունն ունի իր գինը։

Սա մեզ բերում է հաջորդ թեմային՝

ֆինանսավարկային համակարգ և վարկային տոկոս։

Շարունակելի

Սերգեյ Ղարագյոզյան

Դիտվել է՝ 547

Մեկնաբանություններ