Էկոլոգիական ական՝ Հայաստանի ջրային ռեսուրսների սրտում
17.10.2026 | 10:46
Եթե Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում է վերջնականապես կործանել Հայաստանը, թող շարունակի Ամուլսարի ծրագիրը։
Ես և հանքարդյունաբերության ոլորտում իմ չորս միջազգային խորհրդատուները երեք տարի շարունակ ուսումնասիրել ենք «Լիդիան»-ի Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի նախագիծը և 2023 թվականին Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությանը ներկայացրել բնապահպանական բոլոր ռիսկերը։ Այնուամենայնիվ, կառավարությունը շարունակեց նախագծի իրականացումը։
Խնդիրն այն է, որ 2005 թվականին հիմնադրված ամերիկյան «Lydian» ընկրությունը չունի հանքարդյունաբերության ոլորտում նախորդ գործնական փորձ և վարկանիշ, ունի թերի ու անբավարար գնահատականներ ու երաշխիքներ, և աշխարհի որևէ այլ վայրում չի իրականացրել նման քիմիապես և էկոլոգիապես վտանգավոր նախագիծ: «Լիդիան»-ի առաջին և միակ ծրագիրը Ամուլսարն է, որը գտնվում է Հայաստանի ամենակարևոր ջրային ռեսուրսների սրտում: Եթե այս հանքը գտնվեր մեկ այլ վայրում՝ ջրային ռեսուրսներից հեռու, ապա դրա վտանգավոր բնապահպանական ազդեցություններն ու հետևանքները շատ ավելի քիչ կլինեին, և դուք ընդհանրապես չէիք լսի իմ ձայնը։
Ամուլսարի գտնվելու վայրը ամենից վտանգավոր ռիսկային գործոնն է. այն տեղակայված է երեք գետերի (Արփա, Դարբ և Որոտան), երկու ջրամբարների (Սպանդարյան և Կեչուտ) ու ստորգետնյա թունելի հարևանությամբ՝ Ջերմուկի անմիջական մոտակայքում, ինչն ուղղակիորեն կանդրադառնա նաև Սևանա լճի վրա:
Թթվային դրենաժի (թթվային հոսքերի) անվերահսկելի բարձր մակարդակի պատճառով, ըստ Ձեզ, ի՞նչ կարող է պատահել հարյուրամյակների ընթացքում Հայաստանի կարևորագույն ջրային ռեսուրսների ակունքին: Ընդհանրապես, հանքարդյունաբերական գործունեությունը չպետք է մոտ լինի կենսական նշանակություն ունեցող ջրային համակարգերին, ինչպիսին Ամուլսարն է:
Մեկ այլ կարևոր ռիսկի գործոն է հանքային ապարների կառուցվածքը (the composition of the ore deposit). մեկ տոննա հանքաքարի մեջ առկա է ընդամենը 0,75 գրամ ոսկի: Դա նշանակում է հսկայական տարածքների ավերում և տեկտոնիկ տեղաշարժեր՝ այդ չնչին քանակությամբ ոսկին կորզելու համար։
Եթե ցանկանում եք վերջնականապես կործանել Հայաստանը, շարունակե՛ք Ամուլսարի ծրագիրը:
Հղումով ներկայացված տեսանյութը կարող է հստակ պատկերացում տալ այս նախագծի հետ կապված բազմաթիվ ռիսկերի մասին։
Սերգեյ ԱԲԱԶՅԱՆԻ ՖԲ էջից
Տեսանյութի հղումը՝
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Ադրբեջանը ձգտում է Հարավային Կովկասում հաստատել գերիշխող դիրք և տարածաշրջանային զարգացումները ենթարկել սեփական ռազմավարական շահերին
Այսօր թերևս խոսեմ «Pax Azerbaijana» եզրույթի մասին, որը ադրբեջանական գերիշխանության աշխարհաքաղաքական նախագիծ է: Կտեսնենք, որ այն այլևս «գետնի վրա» գոյություն ունեցող իրողություն է:Եվ ուրեմն, Pax Azerbaijana-ն կամ, որ նույնն է՝ «Ադրբեջանական խաղաղությունը», աշխարհաքաղաքական հասկացություն է, որն արտահայտում է Ադրբեջանի ձգտումը՝ Հարավային Կովկասում հաստատել գերիշխող դիրք և տարածաշրջանային զարգացումները ենթարկել սեփական ռազմավարական շահերին...
