Թե ինչու Հայաստանում 2020 թվականից ի վեր իշխանափոխության շարժումներն այդպես էլ հաջողություն չեն ունենում
20.10.2026 | 10:20
Դրանք չեն հաջողում մի պարզ պատճառով. գործող իշխանությունների համար սեփական դիրքերի պահպանումն ունի գոյաբանական նշանակություն, և նրանք պատրաստ են ամեն գնով վերարտադրվել: Բացի այդ՝ նրանց աջակցող արտաքին հզոր ուժերն ամեն ինչ անում էին այդ վերարտադրությունն ապահովելու համար:
Մյուս կողմից՝ ընդդիմության շարժումները հիմնականում սահմանափակվում էին լոկ «իշխանափոխություն» հասկացությամբ: Այդ պայքարի փիլիսոփայության հիմքում ընկած չ էին համակարգային փոփոխությունները, կորսված ազգային ինքնության, արժանապատվության, հայկականության, ավանդույթների ու հայկական տարածքների վերականգնումն ու պահպանումը: Այնտեղ բացակայում էին անկեղծ հավատքին ու մեր ազնվական արմատներին վերադառնալու, այս բարոյազուրկ վիճակից ու համակողմանի ճգնաժամից դուրս գալու հայեցակարգերն ու ծրագրերը, պետությանն ու ազգին անկեղծ ծառայելու մղումները: Փոխարենը՝ այդտեղ գերիշխում էին անձնական ու կուսակցական շահերով ու ամբիցիաներով առաջնորդվող անհատների կամ քաղաքական ուժերի նպատակները:
Չունեցանք հաջողություն, որովհետև մղվող պայքարը ոչ թե ազգային գաղափարներ, արժեքներ ու սկզբունքներ կրողների բախում էր, այլ ռեսուրսներ, լծակներ ու ազդեցություն ունեցողների կապրիզների ու հավակնությունների կռիվ: Սա պայքար էր սեփական ռեսուրսները պահպանել ցանկացողների, փառքի ու շահի ձգտողների միջև:
Հայաստանը սկսեց դեգրադացվել հենց այն պահից, երբ հանրային, պետական և նույնիսկ կուսակցական շահը մղվեց երկրորդ պլան, իսկ պետությունն ու երկիրը սկսեցին ծառայել նախևառաջ անհատների անձնական շահերին: Պետականաշինությանն ուղղված քայլերն էլ ընդամենն իմիտացիա էին:
Մենք հաջողություն չունեցանք, քանի որ շարժման բացահայտ թե քողարկված առաջնորդները նրանք էին, որոնց համար ազգային-պետական շահն առաջնային չէր: Ավելին՝ հենց իրենք են ստեղծված այս միջավայրի ու իրավիճակի պատասխանատուները, քանի որ այսպես թե այնպես, կամա թե ակամա, ծառայել էին Հայաստանը կործանելու և այլասերելու նպատակով դրսից ներդրված համակարգին: Իսկ միջավայրի ծնողը չի՛ կարող պայքարել իր ծնած զավակի դեմ. նա կարող է ընդամենը պայքարել այդ միջավայրի ծննդի՝ իր զավակի կյանքի երկարաձգման ու գոյատևման համար:
Չունեցանք հաջողություն նաև այն պատճառով, որ քաղաքական դաշտի հիմնական խաղացողները՝ շարժման առաջնորդները, անկեղծ չ էին ժողովրդի հետ: Տպավորություն է ստեղծվում, թե ընդդիմադիրները ոչ թե իշխանափոխության խնդիր էին դրել իրենց առաջ, այլ ընդամենը լուծում էին ընդդիմադիր դաշտի առաջատարի դիրքը գրավելու հարցը: Նրանք կռիվ էին տալիս մի քանի պատգամավորական մանդատի և խորհրդարանում իրենց կողմնակիցների համար հարմար հանգրվան ապահովելու համար՝ ակամա նպաստելով այս իշխանությունների լիազորությունների երկարաձգմանը:
Ժողովուրդը բնազդով զգում է դա: Ժողովուրդը նման է նժույգի. նա իրեն պահում է՝ հաշվի առնելով, թե ով է նստած իր թամբին: Մինչդեռ ժողովուրդն անկեղծ է եղել անկախության բոլոր տարիներին, սակայն նրա հաղթանակներն ու արդյունքները սեփական իշխանությունները պարզապես մսխել են: Այս վերջին տարիների պայքարում էլ ժողովուրդը և շատ նվիրյալ անհատներ՝ արևին թե անձրևին, գիշեր թե ցերեկ, դուրս եկան փողոց՝ անկեղծ պայքարի՝ անցնելով զրկանքների ու տառապանքների միջով: Սակայն, միևնույն է, ընդդիմությանը չհաջողվեց հասնել հաղթանակի:
Որպեսզի հնարավոր լիներ հաջողության հասնել, անհրաժեշտ էր համազգային համերաշխություն և միասնություն. միայն այդ դեպքում կարող էր տեղի ունենալ իսկական ազգային զարթոնք: Զարթոնքի ու վերածննդի տրամադրություններ, լայն զանգվածների համախմբում և, հետևաբար, արմատական փոփոխություններ կարող էին ձևավորվել միայն անկեղծ ազգային շահեր սպասարկող օրակարգի, գաղափարների ու ծրագրերի շուրջ՝ ազնիվ, նվիրյալ ու իմաստուն առաջնորդների, պետականության ու հայրենիքի բարձր զգացողություն ունեցող մարդկանց շուրջ:
Հայկ ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Տնտեսագիտության թեկնածու
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
