Փաստեր, որոնք ադրբեջանցիները չեն սիրում հիշել

1880-ից 1912 թթ.Պարսկաստանից Ռուսական կայսրություն գաղթել է մոտ 650 000 թյուրք քոչվոր։ Ռուսական աղբյուրները նրանց անվանում էին «ТАТАРСКИЕ ОТХОДНИКИ» (ԹԱԹԱՐ ԳԱՂԹԱԿԱՆ-ԱՇԽԱՏԱՎՈՐՆԵՐ)։

Այս գաղթականները բաշխվել են Բաքվի, Ելիզավետպոլի, Երևանի և Թիֆլիսի նահանգներում։

Այսօր նրանք ունեն մոտավորապես 6 միլիոն ժառանգ։ Սա նշանակում է, որ ժամանակակից Ադրբեջանում ապրող 10 միլիոն մարդկանցից առնվազն 6 միլիոնը թաթար գաղթական աշխատողների ժառանգներ են, որոնք 1880-1912 թթ. Իրանից են Կովկաս գաղթել։ Իսկ Իրանում են հայտնվել ավելի վաղ՝ երկու միգրացիոն հոսքերի միջոցով.

1) 11-13-րդ դարերում,

2) Կենտրոնական Ասիայից 14-16-րդ դարերում։

Ահա մի մեջբերում.

«1897 թվականին Բաքվի և Ելիզավետոպոլի նահանգների ադրբեջանական բնակչությունը կազմում էր մոտավորապես 1 միլիոն։ Ավելին, ըստ ոչ ամբողջական տվյալների, 1880 թվականից ի վեր միայն Հարավային Ադրբեջանի հյուսիսարևմտյան նահանգներից գաղթած աշխատողների թիվը տարեկան կազմում էր 30 000-35 000։ Իրականում թիվը զգալիորեն ավելի մեծ էր. շատ գաղթած աշխատողներ չէին վերցնում հյուպատոսական կտրոններ կամ անձնագրեր՝ անօրինական կերպով հատելով սահմանը։ Միայն Վելքիջի և Արդաբիլի շրջանները տարեկան ապահովում էին գրեթե 20 000 գաղթած աշխատողներ, այսինքն՝ միջինում մեկ մարդ յուրաքանչյուր գյուղացիական տնտեսությունից»։

Աղբյուրներ՝

1. Ադրբեջանի պատմություն, 1958, հատոր 1 - «Հնագույն ժամանակներից մինչև Ադրբեջանի միացումը Ռուսաստանին», էջ 140, 170-172, 202, 204։

2. Նույն տեղում, էջ 337։

3. Ադրբեջանի պատմություն, հատոր 2, էջ 253, 261, 262:

Քրիստինա ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

Թարգմանեց և խմբագրեց՝ Ալբերտ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԸ

Մեկնաբանություններ