Հումանիզմը քողածածկույթ է

Արևմուտքում ապրող մարդու համար դժվար է պատկերացնել սեփական կառավարությունների ցինիզմը, որոնք ժամանակ առ ժամանակ ապակայունություն ու քաոս են առաջացնում աշխարհի մյուս հատվածներում` միևնույն ժամանակ հանդես գալով մարդասիրության ու բարձր արժեքների պաշտպանության դիրքերից։ Հատկապես, երբ խոսքը պրոքսի պատերազմներին է վերաբերում կամ, ինչպես բրիտանացիներն են նախընտրում, ուրիշի ձեռքով կրակից շագանակ հանելուն։ Արևմուտքի հասարակությունները կառուցված են սպառողական պահանջարկի շարունակական ավելացման ու անհատական մսխման հնարավորությունները շարունակաբար ընդլայնելու գաղափարի վրա։

Խնդիրը պարզ առարկայականության մեջ է. առանց պրոգրեսի սպառողականության մասշտաբները շարունակաբար ընդլայնել հնարավոր չէ (կապիտալիզմի բովանդակությունն է այդպիսին), իսկ առանց պատերազմների` պրոգրեսը։ Դեռ Չերչիլն էր սիրում ժամանակին անընդհատ հիշեցնել, որ պատերազմները ոչ այնքան պայքարի ու նվաճելու հնարավորություն են, որքան՝ սոցիալական ու տեխնիկական պրոգրեսը խթանելու։

Իսկ հումանիզմը քողածածկույթն է, որի հետևում պլանավորվում են պրոգրեսի նախադրյալները։

Գարեգին Պետրոսյան

Մեկնաբանություններ