Ռուս-թուրքական մերձեցման մարտահրավերները

Թուրքիայում Պուտինի և Էրդողանի հանդիպումը տևել է նախատեսված ժամանակից մի քանի անգամ ավելի՝ մոտ երեք ժամ: Սա արդեն որոշակիորեն մտավախություններ է ծնել հայկական քաղաքագիտական ու փորձագիտական շրջանակներում, մանավանդ որ հանդիպման ավարտին Ռուսաստանի նախագահը խոստացել է 6 %-ով իջեցնել Թուրքիա մատակարարվող գազի սակագինը, հրաժարվել դեպի Եվրոպա տանող «Հարավային հոսք» նախագծից ու նոր գազի խողովակաշար կառուցել դեպի Թուրքիա՝ Սև ծովով:

Ռուս-թուրքական մերձեցումը ռազմավարական է թվում՝ չնայած երկու պետությունները խորքային հակասություններ ունեն սիրիական և ուկրաինական հարցերում: Ռուս-թուրքական մերձեցման պատմական փորձը ցույց է տալիս, որ դրա զոհերից մեկը լինում է մեր ժողովուրդը: Համենայն դեպս, պատմությունը դրա մի քանի օրինակներ ունի:
Գուցե երկու նախագահների հանդիպման օրակարգում «հայկական հարց» չի եղել, սակայն երկու առաջնորդներն ունեն անգամ մենթալիտետային ընդհանրություններ. նրանք իրենց երկրներում ձգտում են բացարձակ իշխանության, վարում են ագրեսիվ արտաքին քաղաքականություն ու մերժված են արևմտյան աշխարհի կողմից: Այսինքն, մեկը մյուսի կարիքն ունի ու այդ հարցում դարձյալ կարող է զոհաբերվել հայկական հարցը:
Մեր համազգային մտավախությունները գուցե նույնիսկ տեղին են՝ պատմությամբ ամրապնդված, սակայն դրանք հաղթահարել է պետք, մանավանդ որ հիմա աշխարհը շատ ավելի բարդ ու դինամիկ զարգացող է դարձել ու որևէ երկիր չի կարող ավտոմատ դառնալ ուրիշ երկուսի պայմանավորվածության զոհը: Պարզապես գիտակցել է պետք, որ Ռուսաստանը մեր կարևոր գործընկերն է, բայց ոչ դայակը և ռեալպոլիտիկի տեսակետից՝ պարտավոր չէ վարել քաղաքականություն, որը կսպասարկի մեր շահերը: Այս կարևոր հետևությունը մեր արտաքին քաղաքականությունը հավասարակշիռ դարձնելու ազդակ պետք է հանդիսանա: Թուրքիան պատմականորեն համարվում է թշնամի երկիր, սակայն դարձյալ պրագմատիկ քաղաքականությունը հուշում է, որ այս երկիրը մեր հարևանն է, այս տարածաշրջանից որևէ տեղ չի անհետանալու, ըստ այդմ՝ նրա հետ հարաբերությունները կարգավորելու խնդիր ունենք: Եթե այս կարևոր դասերը սերտենք, ռուս-թուրքական երկխոսությանն ու մերձեցմանն ավելի թեթեև կմոտենանք, որովհետև համեմատաբար ինքնուրույն և սեփական օրակարգը գիտակցող Հայաստանը չի կարող դառնալ այլոց գործարքների թիրախը:

Սուրեն ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Հեղինակի նյութեր

• Վաշինգտոն-Բաքու առանցքը և Երևանի սահմանափակ մանևրները
• Հայաստանը՝ Թրամփի «Խաղաղության խորհրդում». հնարավորություններ և ռիսկեր
• Քծնանքի դիվանագիտություն
• Խաղաղության մրցանակ՝ Արցախի հաշվին
• Ո՞վ է ղեկավարում Եկեղեցին. Փաշինյանի նոր ապօրինությունը
• Ֆիդանի աջակցությունը Փաշինյանին
• Ֆիդանի աջակցությունը Փաշինյանին
• Եկեղեցու դեմ իշխանության ճնշման նոր փուլը
• Սահմանադրությունից դուրս իշխանություն
• Ֆիդանի կարևոր բացահայտումները
• Նարե՜կ, խնդրում եմ՝ դադարեցրու հացադուլը
• Ալիևի «ռեալպոլիտիկն» ընդդեմ Փաշինյանի «իրավական» կարգավորման
• Աշխարհիկ պետության վախճանը. Փաշինյանի «պետական» աղանդը
• Վենեսուելայից մինչև Իրան․ կեղծ զուգահեռ
• Սահմանադրության դեմ ստորագրություն. Փաշինյանի նոր հանցագործությունը
• Նոր տարին՝ նոր ապօրինություններով
• «Հաստատված խաղաղությու՞ն», թե՞ ձևակերպված փակուղի
• Իշխանության «կլորիկ» անզգայությունը
• Եկեղեցին՝ որպես սադրանքի թիրախ. հերթական կարմիր գծի հատումը
• Պերմանենտ կապիտուլյացիայի մոդել

Մեկնաբանություններ