Ձեր հարցերը կլուծեն ձեր փոխարեն, իսկ հետո ձեզ ամեն ինչ կպատմեն

Մենք եզակի ժողովուրդ ենք։

Մենք երրորդ անգամ ընտրում ենք (եթե դա ընդհանրապես կարելի է ընտրություն անվանել) նրան, ով շարունակեց Հայոց ցեղասպանությունը՝ Ղարաբաղում էթնիկ զտումների տեսքով, ով հպարտանում է, որ կտրել է «մեր վզի չվանը»՝ հանձնելով մեր հայրենակիցներին, բայց ուրախանում ենք, որ երրորդ երկիրը՝ Իսրայելը, ճանաչել է Ցեղասպանությունը։ Ու քննարկում ենք, թե ինչու է նա դա արել։

Մենք ընտրում ենք մարդկանց, ովքեր ասում են, թե Ղարաբաղի պաշտպանությունը մեր գործը չէ, որ դա մեզ խանգարում է, ովքեր գոռում են ղարաբաղցիների վրա՝ «Ինչո՞ւ չմեռաք», բայց մեղադրում ենք երրորդ երկրին՝ Ռուսաստանին, որ նա դրա համար չի կռվել։

Մենք անձնագրերից հանում ենք Արարատը, կասկածի տակ ենք դնում իր պատմական հայրենիքում հայերի բնաջնջման փաստը, կտոր առ կտոր հանձնում ենք Հայաստանը՝ Տավուշից մինչև Մեղրի, բայց սփյուռքահայերին ասում ենք, որ իրենք «իսկական հայ» չեն, որ իրենք չպետք է քվեարկեն Հայաստանում, բայց փող ու ուտելիք մեզ ուղարկել 35 տարի և մեր փոխարեն Հայաստանը շենացնել իրենք պարտավոր են։ Այսինքն՝ իսկական հայերը նրանք են, ովքեր շարունակում են անտարբեր նայել ու հավանություն տալ, թե ինչպես է անհետանում իրենց հայրենիքը, իսկ սփյուռքը՝ «շուռ տված» հայերն են։ Եզակի է։

Ինչ վերաբերում է Իսրայելի հայտարարությանը, հայերը կարող են հանդարտվել. այստեղ հարցը բնավ հայերի կամ ցեղասպանության մասին չէ։ Որևէ հասարակություն հարգելու համար այդ հասարակությունն ինքը պետք է հարգի իրեն։

Գործը Թուրքիայի և Իսրայելի հարաբերությունների վատթարացման մեջ է, որն առաջացել է Մերձավոր Արևելքում ազդեցության համար նրանց մրցակցությունից, ինչպես նաև Սիրիայում և Գազայում նրանց շահերի բախումից, որի ոչնչացումը Թուրքիան խստորեն դատապարտեց՝ խզելով Իսրայելի հետ ուղիղ տնտեսական կապերը։ Իսկ մենք, ինչպես միշտ, ընդամենը գործիք ենք երրորդ ուժերի ձեռքում։

Եվ երրորդ տերությունների շահերի հաջորդ բախումը տեղի կունենա, ինչպես բազմիցս ասել ենք, Մեղրիում, որը մենք վերածել ենք ցամաքային Հորմուզի նեղուցի։ Ինչպես բազմիցս նշել ենք, այնտեղ կբախվեն, մի կողմից, Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Իսրայելի և ԱՄՆ-ի շահերը, մյուս կողմից՝ Ռուսաստանի և Իրանի։ Հայաստանի վրա ճնշումը մեծանալու է, որպեսզի օր առաջ բացվի այդ միջանցքը՝ Իրանը հյուսիսից մեկուսացնելու համար (Իսրայելի և ԱՄՆ-ի առաջնահերթությունը), Թուրքիան և Ադրբեջանը միացնելու համար («Թուրանի» առաջնահերթությունը) և Ռուսաստանին մեկուսացնելու, հարավից նրա հաղորդակցությունները կտրելու համար (Բրյուսելի առաջնահերթությունը)։ Մյուս կողմից՝ աճելու է Ռուսաստանի և Իրանի ճնշումը՝ այս նախագիծը կանխելու կամ դրանում մասնաբաժին ստանալու համար։

Արդյունքում, ինչպես միշտ, հարցը կարող է լուծվել մեր թիկունքում՝ առանց մեզ, ինչպես միշտ եղել է։ Եվ ունենալով այսպիսի կառավարություն ու այսպիսի դիվանագիտություն՝ դա չպետք է ոչ մեկին զարմացնի։ Մեզ կարող են փաստի առաջ կանգնեցնել. կա՛մ կպայմանավորվեն ու մեզ տեղյակ կպահեն, ինչպես 1878, 1918, 1920 և 1921 թվականներին, կա՛մ, եթե չպայմանավորվեն, ինչ-որ մեկը կարող է արագ լուծել հարցը ուժով, ինչպես 1890-ականներին և 1915–1923 թվականներին։

Թուրքիան և Իսրայելը նույնպես կարող են պայմանավորվել ազդեցության գոտիների բաժանման շուրջ. Թուրքիան կարող է ինչ-որ բան զիջել Սիրիայում կամ Պաղեստինում, իսկ Իսրայելը՝ ճանաչել Թուրքիայի առաջնահերթությունը Հարավային Կովկասում։ Չէ՞ որ Սիրիան ավելի կարևոր է Իսրայելի համար, իսկ Հարավային Կովկասն ու Թուրանը՝ Թուրքիայի։

Այսինքն՝ մենք կարող ենք հայտնվել Գոհաբանության օրվա հնդկահավի կարգավիճակում. ինչ-որ մեկը կստանա թևիկը, ինչ-որ մեկը՝ ոտքը, ինչ-որ մեկը՝ սպիտակ միսը, իսկ ինչ-որ մեկը՝ մոխրագույնը։ Հապալասի սոուսով, կարմիր կարտոֆիլով և «գրեյվի» սոուսով։ Ի դեպ, ես երբեք չեմ արդարացրել Գոհաբանության տոնին միլիոնավոր հնդկահավերի զանգվածային սպանությունը՝ անկախ նրանց քաղաքական հայացքներից։

Այնպես որ, հանգիստ քնեք, պարոնայք, հայեր, և մի անհանգստացեք. ձեր հարցերը կլուծվեն ձեր փոխարեն, իսկ ձեզ հետո ամեն ինչ կպատմեն։ Ով կճանաչի ձեր ցեղասպանությունը, ով չի ճանաչի, ով կպաշտպանի Ղարաբաղը, ով չի պաշտպանի, ով ձեզ գազ կմատակարարի, ով՝ բենզին, և այդպես շարունակ։ Նույնիսկ ձեր փոխարեն մատները կծալեն, ինչպես այն հին մուլտֆիլմում։

Արթուր Խաչիկյան

Մեկնաբանություններ