Հայ կրպակատերն ու վրաց բանաստեղծ Իլյա Ճավճավաձեն

Իրենց հայ լինելու փաստով խիստ խանդավառ ու հպարտ ոմանց անհամ ու տափակ գրությունները կարդալիս հաճախ հիշում եմ մի պատմություն:

Նշանավոր վրաց բանաստեղծ, ազգային-հասարակական գործիչ, ազգայնամոլական հայացքներով հայտնի Իլյա Ճավճավաձեի թիֆլիսյան տան ճանապարն անցնելիս է եղել մի լրագրավաճառ և թղթավաճառ հայի կրպակի մոտով:

Էս հայն ու Իլյան, բնականաբար, ծանոթներ են եղել, և երկուսն էլ խիստ հպարտ են եղել իրենց ազգային պատկանելությամբ (հպարտներ կային նաև էն ժամանակներում):

Սրանք հաճախ են իրար հետ զրուցելիս փորձել ընդգծել սեփական ազգի առավելություններն ու «եզակի» արժանիքները:

Մի առիթով հայ կրպակատերը ինչ-որ մեկից լսում է, որ Ճավճավաձեի մայրը հայուհի է, և փորձում է «հավաքագրել» նրան:

Ամբողջ օրն անհամբեր սպասում է, և երբ երեկոյան Ճավճավաձեն դանդաղ քայլելով վերադառնում է տուն, կանխավ հաղթանակը վայելողի խանդավառությամբ հարցնում է.

- Բատոնոʹ Իլյա, ճի՞շտ է, որ քո մայրը հայուհի է:

Իլյան հասկանալով, թե խոսակիցն ուր է թեքում, հանգիստ ու խաղաղ ձայնով պատասխանում է.

- Այոʹ:

Կրպակատերը հաղթանակը վայելողի մեծահոգությամբ և հպարտությաամբ բազմանշանակ եզրակացնում է.

-Հիմա հասկացա, թե ինչու ես է՜ այդքան խելացի:

Ճավճավաձեն մեղմ ու անվրդով հակադարձում է.

- Ինչքան գիտեմ՝ քո հայրն էլ, մայրն էլ հայեր են, դու ինչու՞ ես էդքան հիմար:

Հայկազուն ԱԼՎՐՑԵԱՆ

Մեկնաբանություններ