Մարդկային ողբերգություն էր, բայց նաև՝ հոգևոր ճանապարհի սկիզբ

Լյուդվիգ վան Բեթհովենը մարդկության հիշողության մեջ մնաց որպես երաժշտության հսկա։ Բայց նրա կյանքի ամենամեծ դրաման այն էր, որ նա կամաց-կամաց կորցրեց լսողությունը։ Երաժշտություն ստեղծող մարդը զրկվեց հենց այն զգայությունից, որով ապրում էր աշխարհը։ Սա մարդկային ողբերգություն էր, բայց նաև հոգևոր ճանապարհի սկիզբ։

1802 թվականին նա գրում է իր հայտնի «Հեյլիգենշտադտյան կտակը», որտեղ խոստովանում է, որ մտածել է ինքնասպանության մասին։ Սակայն այդ մթության մեջ ծնվում է լույսի միտք. նա որոշում է ապրել ոչ թե իր համար, այլ այն կոչման համար, որ զգում էր իր ներսում։ Նա հավատում էր, որ իր տաղանդը իրեն տրված է ոչ պատահաբար, այլ որպես առաքելություն։

Բեթհովենի խուլությունը դարձավ նրա ներքին լսողության բացումը։ Երբ արտաքին աշխարհը լռեց, սկսեց խոսել ներսի աշխարհը։ Նրա երաժշտությունը այլևս միայն հնչյունների համադրություն չէր, այլ պայքար ճակատագրի դեմ, աղոթք ցավի միջից, հույս՝ մթության խորքից։ Նրա հինգերորդ սիմֆոնիայի հզոր հարվածները նման են մարդու դռան թակոցին՝ ուղղված երկնքին։

Իր կյանքի վերջում նա գրում է «Missa Solemnis»-ը՝ խորապես հոգևոր ստեղծագործություն, որի վերնամասում նշում է. «Սրտից՝ սրտերի համար»։ Այս խոսքը բացահայտում է նրա հավատը, որ երաժշտությունը կարող է դառնալ կամուրջ մարդու և Աստծու միջև։ Նրա համար երաժշտությունը միայն արվեստ չէր, այլ ճշմարտության որոնում։

Փիլիսոփայական իմաստով Բեթհովենի կյանքը վկայում է, որ տառապանքը ինքնին անիմաստ չէ, եթե այն դառնում է իմաստի ծնունդ։ Նա չփախավ ցավից, այլ այն վերածեց ստեղծագործության։ Նա չհրաժարվեց Աստծուց, այլ իր ցավով սկսեց խոսել Աստծու հետ։

Բեթհովենի պատմությունը հիշեցնում է մեզ, որ մարդը չի ճանաչում իր հոգու խորությունը, քանի դեռ չի անցել լռության միջով։ Երբ աշխարհը լռում է, սկսում է խոսել խիղճը։ Երբ ուրախությունը հեռանում է, հավատը դառնում է փորձություն։ Եվ հենց այդ փորձության մեջ է ծնվում ճշմարիտ լույսը։

Այսպիսով, Բեթհովենի երաժշտությունը մեզ սովորեցնում է մի պարզ, բայց խոր ճշմարտություն․

մարդը կարող է կորցնել լսողությունը,

բայց չպետք է կորցնի լսելու կարողությունը դեպի ներս,

կարող է կորցնել աշխարհը, բայց չպետք է կորցնի Աստծուն իր ներսում։

Տեր Հեթում քահանա ԹԱՐՎԵՐԴՅԱՆ

Մեկնաբանություններ