Երկար բացատրեցի նրան, որ դու չես Հայը, որ դու բացառություն ես, բացառիկ տականք

Այսօր առավոտյան, Երևան-Գորիս ավտոճանապարհի` Տաթևի խաչմերուկի հատվածից, Գորիս չհասած, ո՞ր տաքսիստն է ռուս զբոսաշրջիկի վերցրել ու բերել Տաթևի վանք: Ես չգիտեմ ով էր, բայց վստահ եմ` նա կկարդա սա, կամ կհասցնեն իրեն:

Ձյաձ, ճակատդ բեր «պաչեմ»:

Բայց մինչև «պաչելս», թույլ տուր մարդկանց պատմեմ այսօրվա «հերոսությանդ» մասին:

Նախ նշեմ.

Գորիսից մինչև Տաթևի վանք 35 կմ է:

Իսկ Տաթևի խաչմերուկից մինչև Տաթևի վանք՝ 25 կմ:

Գորիսից Տաթև, տաքսիստները` ամենաշատը 7000-8000 դրամով են բերում Տաթև, ինձ հանդիպել են տաքսիստներ, ովքեր նույնիսկ 6000-ով են բերել:

Այսօր` մեր «հերոսը», ռուս զբոսաշրջիկ կնոջը Տաթևի խաչմերուկից բերել է Տաթևի վանք, ու դրա դիմաց վերցրել է 3000 ռուբլի: Հայկական դրամով` մոտ 15 000 դրամ:

Հիշեցնեմ թվերը. Գորիսից` 35 կմ է մինչև վանք, տաքսիները բերում են 7-8 հազարով: Իսկ Խաչմերուկից 25 կմ է, պետք է բերվեր 5-6 հազարով` ՄԱՔՍԻՄՈՒՄ։

(Եթե իհարկե չկան կանգառներ, սպասումներ, հետ տանել և այլն... այս դեպքում, ուղևորությունը տևել էր 27 րոպե։ Սա ոչ թե զբոսաշրջիկի խոսքի վրա հիմնվոլով եմ ասում, այլ իր հեռախոսում ինձ ցույց տված երթուղուն ու ժամերին նայելու հիմքով։ Մարդը բերել է վանքի մոտ իջացրել ու ետ գնացել) :

Տասը րոպե առաջ, գյուղի վերևում գտնվող` Սուրբ Մինաս եկեղեցու դիմաց նստած էի, մեր տան կողքին է հենց:

Այդ կինը եկեղեցու շուրջը ման էր գալիս, լուսանկարում:

Մոտեցավ ինձ ու հարցրեց, թե Տաթևից Գորիս տաքսիները ինչքանո՞վ կտանեն: Ասացի նրան որ մոտավոր 1500-ից 1700 ռուբլիով (7000-8000 ՀՀ դրամով):

Զարմացած նայեց երեսիս ու սկսեց պատմել մեր «հերոս» տաքսիստի հետ ունեցած իր առավոտյան «փառահեղ» ճանապարհորդության մասին։

Գլուխս կախեցի։

ՈՒստա, 50-55 տարեկան ուստա, ճակատդ բեր «պաչեմ», բեր, բեր` արխային բեր...

Բեր «պաչեմ», հատուկ նրա համար, որ դու իմ երկրի պատիվն ու անունը այդչափ «բարձր պահեցիր»:

Ես երկար բացատրեցի այդ կնոջը, որ իրեն հանդիպածը` այսինքն դու, ոչ թե Հայի դեմքն է այլ թյուրիմացությունը:

Ես երկար բացատրեցի նրան, որ դու չես Հայը, որ դու բացառություն ես, բացառիկ տականք:

Այդ գումարը ո՞նց ես մարսելու: Այդ գումարով` կնոջդ, մորդ, երեխայիդ կամ թոռանդ համար ինչ-որ ուտելիք առնելուց հետո, ուշադիր կնայես, թե նրանք ինչպես են ծամում առածդ, ու ինչպես են կուլ տալիս:

Նրանց հալալ լինի, անուշ լինի... ու գուցե իրոք լինի: Բայց, քո կոկորդին կանգնելու է դա մի օր, Աստված նայում է վերևից...

ՈՒ Աստված տա, որ սրիկայությանդ համար հենց միայն դու պատասխան տաս, այլ ոչ թե հարազատներդ, ովքեր գուցե քեզ նման չեն, ու նույնիսկ չգիտեն էլ թե իրականում ինչպիսին ես դու, և կամ ինչ եղանակով ես նրանց բավարարում:

Հայե՜ր...

Այս զբոսաշրջիկը հիմա կմոռանա Տաթևի վանքի գեղեցության մասին, կմոռանա ճոպանուղի նստելու ընթացքում իր ունեցած հրաշք զգացողությունների մասին: Կմոռանա` մեր երկրում իր հաճախած բոլոր հյուրատներում ու ռեստորաններում ժպիտով իրեն մատուցված համով ուտեստների և սիրալիր վերաբերմունքի մասին: Կմոռանա` փողոցներում իրեն ժպտացող երեխաների հայացքների մասին... ամեն ինչ կմոռանա, բացի մեր «հերոսի հերոսությունը»:

ՈՒ ամենացավալին՝ դա կտանի իր հետ, դա կպահի իր մեջ, դա կպատմի ուրիշներին։

Սյն վերաբերմունքը, ինչը մենք ցույց ենք տալիս օտարերկրացիներին, նրանց համար դա է մեր դեմքը, մեր տեսակը, դա ենք մենք, դա է Հայը: Ցավում եմ որ ոմանց «բախտ է վիճակվում» հանդիպել այսպիսիներին, որ դրանցով պիտի պատկերացում կազմեն Հայի մասին։ Ցավում եմ` որ մեր մեջ նմաններին ունենք, շատ եմ ցավում:

Երբ զբոսաշրջիկը մտնում է մեր երկիր, նա չի տեսնում առանձին տաքսիստների, վաճառողների կամ անցորդների, նա տեսնում է Ազգը։ Օտարի համար մենք բոլորս մեկ ընդհանուր անուն ունենք՝ ՀԱՅ։ Եթե մեզնից մեկն այս թյուրիմացության պես է պահում իրեն, իր աչքում Հայը դա է։

Մի՛ լռեք, երբ տեսնում եք նման ստորություններ։

Թույլ մի տվեք որ զբոսաշրջիկը մեր հայրենիքում իրեն զգա` ինչպես թակարդում,

այլ թողեք որ զգա այնպես` ինչպես տանը:

Նավասարդ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

Մեկնաբանություններ