«Սեպտեմբերյան առավոտ»

Պոլ Էմիլ Շաբասը (1869-1937) Ֆրանսիայի նկարիչների ընկերության նախագահն էր, Պատվո Լեգեոնի շքանշանի ասպետ։ 1912 թ․ նա վրձնեց «Սեպտեմբերյան առավոտ» կտավը, որը մեծ սկանդալ առաջացրեց ԱՄՆ-ում, որովհետև Նյու Յորքի «Արատների դեմ պայքարի ընկերության» նախագահ Էնթոնի Քոմսաքը դա որակեց որպես անբարոյականություն։

Կարծես, ի հեճուկս դրա, Լևոն Ալեքսանդրի Մանթաշյանցը 1913-ին 50․000 ֆրանկով գնեց կտավը։ Երբ 1918-ի վերջին նա, բոլշևիկների կողմից լիովին թալանված, ստիպված եղավ վտարանդվել Ռուսաստանից, իր հետ կարողացավ մաքսանենգ ճանապարհով տանել միայն այս կտավը։ Հայտնվելով նյութական ծանր պայմաններում՝ նա 1928 թ․ այդ նկարը 90․000 ֆրանկով վաճառեց Գալուստ Գյուլբենկյանին։

Կտավի հետագա ընթացքը չգիտեմ, բայց, ճակատագրի հեգնանքով, այն այժմ գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում:

Խաչատուր ԴԱԴԱՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• «Ինչու՞ գրել տուիք, ես չէի ուզի, որ այդ մասին գրուէր լրագիրներու մէջ»
• Խրիմյան Հայրիկի անմահ պատգամը․ հիշատակի օր
• «Զվախճան մեծ բարերարի ազգիս»
• «Հոգին ալ ունի իւր պահանջները»
• «Հայկական կեանք»
• Ազնիվ արարք
• Կրթության նվիրյալը
• Հային խաբելու «արվեստը»
• Սգո քայլերգ
• Երկու ազգային բարերար և համեմատական դիտարկում
• Անպատիվ «Պատվո Լեգեոն»
• «Նրանք խորտակեցին էն հոյակապ տաճարը և մնացին դուրսը՝ իրենց ձեռքով արած աւերակների մէջ»
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Ադրբեջանական սադրանքին՝ ի պատասխան
• Հաճելի լուր Ֆրանսիայից
• Թոշակս՝ ընդդեմ դրա
• Զորավար Անդրանիկից մինչև Պապիկյան, «Գարեգին Նժդեհից»՝ «Պատվո լեգեոն»
• Սրամիտ Հայրիկը
• Փղոսկրյա ավետարանը
• Չնքուշ

Մեկնաբանություններ