Էսօր մի երիտասարդի տեսա՝ մոտ 18-19 տարեկան։ Մեքենայի մեջ նստած, ծխախոտը կսկիծով ծխելով՝ լսում էր թուրքական ոճին բնորոշ, իմաստազուրկ մի բայաթի՝ ինչ-որ անվերջանալի տառապանքների ու «դարդերի» խորության մասին։ Մոտեցա, բարևեցի ու հարցրեցի.
- Ամեն ինչ նորմա՞լ է մոտդ, ազիզ ջան։
- Բա ցենտր է, հոպար։
- Բա եթե «ցենտր» է, ո՞րն է բայաթի լսելուդ պատճառը, այ բալամ։
- Բա բայաթի չէ, հոպարս, «կրալնետ» է, էս երգողն էլ մեր ընկերն է... բառերի մեջ որ խորանում եմ՝ տանում է…
Հետո մոտեցավ մի երիտասարդ աղջիկ, նստեց նույն մեքենան ու ասաց.
- Դե, սկզբից էս երգը դիր, երեկ ամբողջ օրը «տարել էր»…
- Տեսա՞ր, հոպար, բա որ ասում էի... Դե գնացինք, ցավդ տանեմ, համ էլ սրա մեջ է կյանքն ու կայֆը, ձեր սերունդը մեզ չի հասկանա։
Այսօրվա այդ հանդիպումից հետո մի հարց է տանջում՝ ո՞ւր է գնում մեր երիտասարդությունը։ Բայաթիներ, անիմաստ տառապանք ու ունայնություն «տանող» երգեր… Սա՞ է 18 տարեկանի պատկերացրած «ցենտր» կյանքը։ Ազնվությամբ ցավ եմ ապրում, որ մեր իրականությունը շատերի համար սկսվում ու ավարտվում է անճաշակ ռիթմերի տակ «խորանալով»։
Ասում են՝ ազգի ու մարդու մասին կարծիք կազմելու համար պետք է հաշվի առնել, թե ինչպես են հագնվում և ինչ երաժշտություն են գերադասում։ Սա արդյունք է նրա, որ տասնյակ տարիներ ժողովրդին մատուցել են, թե մեր ազգայինը, մեր ժողովրդականը «գեղցիություն» է ու հետադիմություն։
Այսօրվա պատկերը սարսափելի է։ Մեքենաների պատուհաններից ոչ թե երաժշտություն է լսվում, այլ հոգեվարքի մեջ գտնվող ինչ-որ անասնական ոռնոց, որն ավելի շատ նամազ է հիշեցնում, քան մեղեդի, էլ չեմ ասում քրեական ենթամշակույթ քարոզող երգերի մասին։ Ու հենց սա է դարձել մեր ժամանակակից կեցության հիմնաքարը՝ պարտադրված տգիտություն, որը մարտնչում է ցանկացած բանականության դեմ։
Ախր, եթե Փոլադ Բյուլբյուլօղլի ունեցող, տղամարդու ու կնոջ ձայների տեղերը շփոթած ժողովուրդն է այդ ոռնոցը լսում ու հիանում, ինչ-որ տեղ հասկանալի է... բայց երբ Կոմիտաս, Արամ Խաչատրյան ու Առնո Բաբաջանյան ունեցող ազգն է դա երկրպագում, սա արդեն ճաշակի հարց չէ, սա ազգային ու մշակութային աղետ է, որի շուրջ լռելն ուղղակի հանցագործություն է։ Դեգրադացիան հենց այստեղ է սկսվում՝ երբ հարստությունդ թողած՝ սկսում ես երկրպագել աղբը։
Հավատացեք, անհանգստությունս տեղին է, որովհետև վաղը նման անճաշակություն նախընտրող երիտասարդներից մեկը լինելու է ցանկացածիդ փեսան կամ հարսը... Ախր մշակույթը մեր ներքին հիգիենան է, մեր տեսակի արժանապատվությունը: Ցանկացած ծնող չպետք է թույլ տա, որ օտարամուտ ու ցածրորակ աղմուկը խլացնի մեր երիտասարդության գենետիկ հիշողությունը:
Ժամանակն է զտելու մեր լսողությունն ու հոգին, որպեսզի վաղը մեր զավակները մեծանան ոչ թե «ոռնոցների» ներքո, այլ այն վեհ մեղեդիների, որոնք մեզ ազգ են դարձրել:
Արթուր Դավթյան