Ներկայումս գործող ներման ինստիտուտը հիմնականում հիշեցնում է ցարական Ռուսաստանի նույնանուն համակարգը

Համաներման հարցը ներկայումս արդիականություն է ձեռք բերել ոչ այնքան այն պատճառով, որ այն տևական ժամանակ անտեսվել է, որքան կոնկրետ դատապարտյալի ներման ինստիտուտի անկատարության հենքով։ Ցավոք, ներկայումս գործող ներման ինստիտուտը հիմնականում հիշեցնում է ցարական Ռուսաստանի նույնանուն համակարգը։ Ըստ այդմ էլ առկա համակարգը չի նպաստում այդ գերկարևոր ինստիտուտի կայացմանը և հանցավորության դեմ արդյունավետ պայքարին։

Նախ, դատապարտյալին ներում շնորհելու հարցը Սահմանադրության 135֊րդ հոդվածով բացառապես վերապահված է Հանրապետության Նախագահին, ուստի ներման գործընթացում կառավարությանը և վարչապետին, ըստ էության, վճռորոշ դեր վերապահելը լրջագույն աղերսներ ունի իրավաչափության հետ։ Մասնավորապես, հարկ է արմատապես վերանայել ներման հանձնաժողովի կազմին ներկայացվող պահանջները և ընդհանրապես կազմը վարչապետի որոշմամբ հաստատելը։ Այդ հանձնաժողովը պետք է գործի անմիջապես Հանրապետության Նախագահի ենթակայության ներքո, իսկ կազմում հարկ է ներգրավել հիրավի անկախ և միանշանակ արհեստավարժ մարդկանց։

Հարկ է վերանայել խնդրագրի պահանջը, քանզի դա վերածվել է սոսկ ցանկացած իշխանությանը լոյալ վերաբերմունքի ուղիղ ցուցիչի։ Բացի այդ, իրավունքի իրացումը իրավաչափ չէ պարտադիր փոխկապակցել խնդրագրի հետ՝ եթե ներելու հիմքեր կան, ապա դատապարտյալը կարող է ներվել, եթե պարզապես չի առարկում, թեպետ՝ անգամ առարկությունն է վիճահարույց։ Ներման գործընթաց կարող է նախաձեռնվել նաև այլ անձի միջնորդության հենքով։

Վերջապես, հարկ է հստակ սահմանել ներման հիմքերը՝ հնարավորինս նվազեցնելով կամայականության դրսևորումները։

Այսքանը զուտ հանրամատչելի հարթությամբ, իսկ գիտագործնական ասպեկտով այս ինստիտուտը հարկ է համալիր բարելավման նյութ դարձնել:

Գևորգ Դանիելյան

Մեկնաբանություններ