Խարիզմատիկ քաղաքական առաջնորդները բացառիկ օրինակելի նմուշ են իրենց ծառայող և հետևող զանգվածների համար։
Նրանց հրահանգն անվերապահ ընդունելի է, իսկ վարքը՝ խստագույնս ընդօրինակելի։
Այդպիսի առաջնորդին, լինի նա հոգեպես շեղված, դավանորեն հերձված, բարոյապես մերժված, թե առաքինասեր և պատվախնդիր մեկը, ընդօրինակում են անխտիր և առանց բացառության։ Նրա վարքը դառնում է խիզախության և բացառիկության արտասովոր արտահայտություն։
Ամբոխը սկսում է նմանակել նրա միմիկաները, շարժումները, նույնիսկ ձայնը և էմոցիաները։ Սա ամբոխի դասական անատոմիան և հոգեվերլուծությունն է։
Այսօր, երբ զարմանքով հայտնաբերում ենք մեր հանրային վարքի շեղումները, նույնիսկ ազգային արատները, հաճախ չենք նկատում, որ այն հետևանք է քաղաքական դերակատարների և խարիզմատիկ առաջնորդների անմիջական ներազդեցության։
Եթե քաղաքական խարիզմատիկ առաջնորդը ունի մանկական բարդույթներ և ակնհայտ պաթոլոգիաներ, այն փոխանցվում է նախ իր թիմակիցներին, նրանց դարձնելով այդ ախտանիշների ոչ միայն կրողը, այլև դրանք քարոզողը, իսկ հետո անցնում է նաև հանրային իմունային համակարգ։
Քաղաքական ակտորները դառնում են այդ մետաստազների առաքիչներ` ախտահարելով հանրային միտքը և հոգին։ Հասարակությունը աստիճանաբար սկսում է նմանակել իր պաթոլոգիկ քաղաքական հորը, որին հասցրել է պաշտամունքի պատվանդանին և չի ցանկանում ցած նետել այնտեղից։
Այո, հասարակությունը չի ցանկանում նայել հայելու մեջ և տեսնել, որ ինքը աստիճանաբար դարձել է իր առաջնորդի նմանակը ստորին մակարդակում։
Մենք ախտահարված ենք, այո, գուցե հանրային քաղցկեղի չորրորդ աստիճանում։ Մեզ չեն փրկելու ոչ քիմիական թերապիաները, ոչ իռացիոնալ խաբկանքները։
Մեզ փրկելու է առերեսումը, քաղաքական դավանափոխությունը, արմատական դարձը՝ ընդամենը մեկ անգամ, ընդմիշտ և առհավետ։
Վահե Թորոսյան