ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ-ի ղեկավարների եռակողմ հանդիպման օրակարգը համաձայնեցված է, սակայն որոշ հարցեր ընթացքում կհստակեցվեն՝ հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը։ Նա նշել է, որ հանդիպումը տեղի կունենա հինգշաբթի՝ Շենչժենում, նոյեմբերի 18-19-ն անցկացվելիք Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության գագաթնաժողովի շրջանակում։ «Սա շատ կարևոր հանդիպում է, որը ժամանակակից աշխարհում նմանը չի ունեցել և չունի»,- ընդգծել է Կրեմլի պաշտոնական ներկայացուցիչը։               
 

Փաշինյանի «ռադը» ի՞նչ «քեշ» ունի

Փաշինյանի «ռադը» ի՞նչ «քեշ» ունի
19.11.2026 | 19:05

Ազգային ժողովում հերթական անգամ քաղաքական բանավեճի նշաձողն իջեցվեց փողոցային բառապաշարի մակարդակի։
Խորհրդարանի ամբիոնից վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանդես եկավ հերթական խոստում-սպառնալիքով՝ հայտարարելով, թե պատրաստ է հրաժարական տալ, «ռադը քաշել» և գնալ, եթե հասարակությունը դուրս գա և հեղափոխություն անի ընդդիմության առաջնորդությամբ։ Նա հեգնանքով անվանեց ընդդիմադիր գործիչներին՝ «Քաջ Նարեկ» (նկատի ունենալով Նարեկ Կարապետյանին) և «Քաջ Արամ» (նկատի ունենալով պատգամավոր Արամ Վարդևանյանին)՝ կոչ անելով նրանց հետևից գնալ և վերսկսել ղարաբաղյան շարժումը։
Իր ելույթում Փաշինյանը, պատասխանելով Արամ Վարդևանյանի հարցադրումներին՝ կապված Արցախում ՀԷԿ-երի շահագործման, գործարար Սամվել Կարապետյանի և նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի անունների շահարկման հետ, պնդեց, թե բազմաթիվ մարդիկ Ղարաբաղում ՀԷԿ-եր են կառուցել ու բիզնես արել։ Ըստ Փաշինյանի՝ Ղարաբաղյան շարժումն ու հետագա գործընթացները տարածաշրջանում ստեղծել են պատերազմի իրավիճակ, որը պետք է արմատախիլ անել, իսկ եթե իրեն չհեռացնեն, ինքը «բուլդոզերով» այդ գործընթացը հասցնելու է մինչև վերջ։
Այս հռետորաբանությունը նոր չէ։ Վերջին տարիներին Փաշինյանը բազմիցս դիմել է «քաղաքական շանտաժի» այս նույն գործիքակազմին․
• Հեղափոխության և հեռանալու կոչեր. դեռևս 2020 թվականի նոյեմբերից սկսած, ապա 2021-ի արտահերթ ընտրություններից առաջ և 2023-2024 թվականների բողոքի ցույցերի ժամանակ նա պարբերաբար հայտարարել է, թե «իշխանությունը ժողովրդինն է, եկեք վերցրեք», կամ սպառնացել է, թե «եթե մեղավոր եմ, կանգնեցրեք պատի տակ»։ Սակայն ամեն անգամ, երբ փողոցային պայքարը թեժացել է, իշխանությունը կիրառել է ուժային կոշտ մեթոդներ՝ ակնհայտ դարձնելով, որ «հրաժարական տալու» խոստումները զուտ մարտավարական բլեֆ են։ Մարդկանց վրա նետված նռնակներն ասվածի վկաներն են…
• Արցախում բիզնեսի շահարկումը. տարբեր ամբիոններից վարչապետը բազմիցս պնդել է, թե նախկին պաշտոնյաներն ու խոշոր գործարարներն Արցախն օգտագործել են հարստանալու և ՀԷԿ-եր կառուցելու համար՝ դրանով փորձելով հանրային գիտակցության մեջ ստվերել Արցախի կորստի քաղաքական ու ռազմական պատասխանատվությունը։ Այս մանիպուլյացիաներով Փաշինյանը շարունակաբար խեղաթյուրում է պատճառահետևանքային կապերն ու իրադարձությունների ժամանակացույցը՝ անտեսելով այն պարզ իրողությունը, որ Արցախը չեն հանձնել գործարարները (բիզնեսմենները), և որ երկրի անվտանգության ու տարածքային ամբողջականության թիվ մեկ պատասխանատուն գործող իշխանությունն է։
Միևնույն ժամանակ, Սահմանադրության փոփոխության հարցը դարձել է հերթական քաղաքական «ծամոնը»՝ համալրելով տարիներ շարունակ խոստացվող, բայց իրականություն չդարձող մեգանախագծերի շարքը։ Ինչպես 8 տարի շարունակ խոսվում է Ակադեմիական քաղաքի կառուցման, Դիլիջանի երկրորդ թունելի, Մեղրիի երկաթգծի վերականգնման, Երևանի մետրոյի «Աջափնյակ» կայարանի կամ տարածաշրջանային ենթակառուցվածքային նոր ծրագրերի մասին, այնպես էլ Սահմանադրության թեման շահարկվում է՝ հանրային ուշադրությունն օրախնդիր ձախողումներից շեղելու համար։
Քաղաքական դաշտում իրական հակակշիռ չի կարող ձևավորվել այն պայմաններում, երբ իշխանությանը հակադրվող առանցքային գործիչները կա՛մ քրեական հետապնդումների ու կալանքների տակ են, կա՛մ ֆինանսատնտեսական լծակներով ճնշված։ Մյուս կողմից՝ հստակ ազգային գաղափարախոսությունից զուրկ, միայն նյութական ռեսուրսների կամ պաթոսային կարգախոսների վրա հենվող ընդդիմադիր նոր հոսանքները դատապարտված են մնալու Փաշինյանի քաղաքական շանտաժների ստվերում։ Այստեղ վճռորոշը ոչ թե անհատների կրթվածության աստիճանն է կամ հռետորական հմտությունը, այլ հստակ քաղաքական օրակարգի, նպատակային գործողությունների և հետևողականության բացակայությունը։
Համաշխարհային պատմության պրակտիկայում այս երևույթը հայտնի է որպես «պլեբիսցիտար բոնապարտիզմ» կամ «պոպուլիստական շանտաժ»։ Դասական օրինակներից է 20-րդ դարի կեսերին Արգենտինայում Խուան Պերոնի կառավարման ոճը (մասնավորապես՝ 1955 թվականի հայտնի ելույթը), երբ ճգնաժամի պահին առաջնորդը հրապարակավ հայտարարում էր իր հրաժարականի մասին՝ ստիպելով զանգվածներին փողոց դուրս գալ և աղաչել իրեն մնալ, մինչդեռ իրական ընդդիմության ռեսուրսներն ու մամուլն ամբողջությամբ խեղդված էին։ Նմանատիպ մարտավարություն կիրառել է նաև Վենեսուելայում Ուգո Չավեսը՝ մշտապես մարտահրավեր նետելով «օլիգարխներին ու ընդդիմությանը»՝ գալ և իրեն տապալել, միաժամանակ վերահսկելով բոլոր ուժային և դատական լծակները՝ ընդդիմությանը թողնելով միայն պաթոսի ու անպտուղ բանավեճերի դաշտում։
Ի վերջո, պետական կառավարումը բեմական մենախոսություն չէ, իսկ հրաժարականը՝ շանտաժի գործիք։ Պատմությունը փաստում է, որ երբ իշխանությունը փակում է իրական քաղաքական պայքարի բոլոր խողովակները և ընդդիմությանը հրավիրում կեղծ մենամարտի, դա ոչ թե ուժի, այլ պատասխանատվությունից խուսափելու նշան է։ Եվ քանի դեռ ընդդիմադիր բևեռը պաթոսն ու նյութական հաշվարկները չի փոխարինել ազգային հստակ գաղափարախոսությամբ ու հետևողական գործողությամբ, ամբիոնից նետված «քեշ» խոստումները շարունակելու են մնալ անարժեք թղթադրամ՝ հանրային գիտակցությունը շեղելու համար։

Նարինե ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ
Դիտվել է՝ 258

Մեկնաբանություններ