Ղարաբաղի կորուստը որպես պայքարի գլխավոր առանցք
07.11.2026 | 13:23
Նիկոլ Փաշինյանի դեմ պայքարելու հազար տարբեր պատճառ կարող է լինել: Կարելի է ընդդիմադիր դաշտում ինչ-որ հարցերի շուրջ տարաձայնություններ ունենալ, բայց կա մի առանցքային հարց. դա Լեռնային Ղարաբաղի թեման է:
Գալով իշխանության՝ նա պոպուլիստական տրամադրությունների ներքո վիժեցրեց բանակցային գործընթացը և սադրեց պատերազմ՝ վստահ լինելով, թե ծնկի է բերելու Ադրբեջանին: Նա կործանեց Ղարաբաղի կեսն ու մահվան բերան ուղարկեց շուրջ 4 հազար մարդու: Այդ պահից սկսած՝ նա վերածվեց Ալիևի խամաճիկի՝ բացելով Արևմուտքի աշխարհաքաղաքական տեսադաշտը, և բախտի քմահաճույքին թողեց Ղարաբաղի մնացած մասը՝ ի վերջո այն ճանաչելով Ադրբեջանի կազմում:
Այնուհետև, իր հանցավոր անգործության ու զուտ սեփական աթոռը պահելու շահադիտական նպատակներից ելնելով՝ նա հերթական անգամ կանաչ լույս վառեց Ադրբեջանի առջև՝ Ղարաբաղն ամբողջապես հայաթափելու համար: Նա համաձայնեց միակողմանիորեն անխոչընդոտ հաղորդակցության ուղի տրամադրել Ադրբեջանին և, այս ամենով հանդերձ, ծանրագույն ու անդառնալի հարված հասցրեց հայ ժողովրդի ազգային արժանապատվությանը:
Մնացած բոլոր իրադարձությունները վերը նկարագրվածի հետևանքներն են.
այաստանի օկուպացված տարածքների վրա աչք փակելը,
Ղարաբաղի պատանդառված ռազմաքաղաքական ղեկավարությանը պիտակավորելն ու նրանց ազատ արձակումը բանակցային նախապայման չդարձնելը,
Տավուշից միակողմանիորեն Ադրբեջանին տարածքներ հանձնելը,
Առանց որևէ դիմացի զիջման Մինսկի խումբը լուծարելուն համաձայնելը,
Անկլավների թեման ադրբեջանանպաստ կերպով լուծելու պատրաստակամությունը,
Եվ, վերջապես, Սահմանադրությունից Անկախության հռչակագիրը հանելու խոստումը։
Ղարաբաղը մենք գուցե չվերադարձնենք, բայց Նիկոլին պետք է հեռացնենք հենց Ղարաբաղը կորցնելու համար: Այն, ինչ կատարվեց Ղարաբաղի հետ, հարյուրամյակների կտրվածքով պատմական կորուստ էր: Եվ հակառակը. այն եղանակը, որով 90-ականներին ձեռք բերվեց Ղարաբաղը, հաղթանակ էր՝ դարձյալ հարյուրամյակների կտրվածքով: Ղարաբաղի թե՛ ձեռքբերումը և թե՛ կորուստը ո՛չ «բնական հրաշք» էին, ո՛չ էլ «բնական աղետ»:
Վերադառնալով բուն թեմային՝ ինձ համար առանցքայինը հենց այս արձանագրումներն են: Փաշինյանն ինչ քաղաքական նախաձեռնությամբ էլ հանդես գա, թեկուզև արտաքուստ դրական բովանդակությամբ, նա չի կարող վստահություն ներշնչել կամ աջակցություն ստանալ: Անկախ նրանից, թե Փաշինյանը Սահմանադրության մեջ ինչը կհանի կամ ինչը կթողնի, այդ օրակարգը մերժելի է ցանկացած պարագայում, քանի որ դա Փաշինյանի՛ օրակարգն է: Ու դա կապ չունի այն հանգամանքի հետ՝ դրա հետևում Ալիևի ականջները երևում են, թե՞ ոչ:
Եթե Փաշինյանի դեմ պայքարի հիմքում ամրագրված չէ այս հստակ դիրքորոշումը, ապա դա ընդամենը պայքար է հավասարը հավասարի ելակետով՝ սովորական տարաձայնությունների տիրույթում:
Հարութ ՈՒԼՈՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
Սյունիքը պարզապես աշխարհագրական տարածք չէ, իսկ նրա անվտանգությունը՝ տնտեսական գործարքի առարկա
Հայաստանի տարածքով միջազգային հաղորդակցությունների բացումը կարող է տնտեսական հնարավորություն լինել։ Բայց միայն այն դեպքում, երբ այդ հնարավորության տնտեսական արդյունքները հաշվարկված են, իրավական պայմանները՝ հստակ, իսկ անվտանգային ռիսկերը՝ գնահատված և կառավարելի։Այսօր մեզ առաջարկվում է հավատալ մի նախագծի հեռանկարայնությանը, որի տնտեսական արդյունավետության հիմնավորումները հանրությանը հայտնի չեն, իսկ անվտանգության երաշխիքները շարունակում են մնալ անորոշ...
