ՈՒնենք հիսուն տոկոսից ավելի չկողմնորոշված, պասիվ և ապաքաղաքականացված ընտրազանգված

Այսօր ապրիլի 12-ն է: Եթե գումարենք հունիսի առաջին շաբաթը, կստացվի, որ ընտրությունների օրվանից մեզ բաժանում է մեկ ու կես ամսից մի քիչ ավելի: Բայց ընտրապայքարը ուղիղ վերելքով արագ ակտիվանում է: Ինչ կարելի է ասել այսօրվա դրությամբ, կամ ինչ իրողություններ են ի հայտ եկել, որոնք կարող են ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա:

Առաջին. ընդդիմադիր բևեռում միավորում չստացվեց: Այս հանգամանքը բավականին նպաստավոր է իշխանության համար: Գաղտնիք չէ, որ Սամվել Կարապետյանը, երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը տիրապետում են նյութական և մարդկային բավարար ռեսուրսների, ունեն կապեր և ազդեցության գործիքներ ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ՝ դրսում: Երեք ուժերի միավորումը եռակի անգամ կմեծացներ հաղթանակի հնարավորությունները:

Երկրորդ. փորձագիտական-մասնագիտական հանրության կանխատեսումը առ այն, որ այս պահին ունենք հիսուն տոկոսից ավելի չկողմնորոշված, պասիվ և ապաքաղաքականացված ընտրազանգված, որն իրեն դուրս է դրել բոլոր ներքաղաքական գործընթացներից, կարծես թե հաստատվում է. սոցիոլոգիական հարցումներում ևս այս իրողությունը երևում է: Եթե այսպես շարունակվի, կստացվի, որ հիսուն տոկոս մասնակցության դեպքում հաղթած ուժը փաստացիորեն իշխանության է գալու ընտրելու իրավունք ունեցող քաղաքացիների մեկ-քառորդի կողմ քվեով, որովհետև այդ հիսուն տոկոսը բաժանվելու է չորս ուժերի միջև (իշխանություն՝ գումարած երեք ընդդիմադիր դաշինքներ): Եթե հիշում եք, այս նույնը տեղի ունեցավ նաև Երևանի վերջին ընտրությունների ժամանակ: Այս դեպքում հունիսի 7-ին ընտրված ուժը լեգիտիմության խնդիր է ունենալու:

Երրորդ. իշխանությունն ու ընդդիմությունը ի ցույց են դնում իրենց արտաքին քաղաքական վեկտորը: Դրանում ոչ մի վատ բան չկա, դա արդարացված և ընդունված է բոլոր երկրներում, հատկապես՝ փոքր պետություններում: Սակայն հիմնավորումները քաղաքացիների մոտ հարցեր են ծնում: Եթե եվրաինտեգրման եք գնում, ինչպես եք լուծելու էներգետիկ, կոմունիկացիոն և տնտեսական խնդիրները:

Չորրորդ. ընտրապայքարի մեջ ներգրավված ուժերը, հատկապես՝ Քաղաքացիական պայմանագիրը, առայժմ շեշտադրում են պատերա՞զմ, թե՞ խաղաղություն հարցադրման վրա: Ստացվում է այնպես, որ ընտրողը ստիպված է գնահատել ոչ թե ներկայացված ծրագրերը և իրականացման հնարավորությունները, այլ պատերազմի սկսման ռիսկերն ու ժամկետները:

Հինգերորդ. իշխանությունն ու ինստիտուցիոնալ ընդդիմությունն իրենց խոսույթում խուսափում են հաշվետվությունից: Ընտրողը ցանկանում է գնահատել նրանց աշխատանքը նախորդ հինգ տարիների ընթացքում: Առաջիկա մեկ ամսում կոչ եմ անում կենտրոնանալ հաշվետվության վրա:

Վեցերորդ. չորս քաղաքական ուժերն էլ ունեն խարիզմատիկ բնույթ, հենված են մեծամասամբ Փաշինյանի, Կարապետյանի, Քոչարյանի և Ծառուկյանի անհատական հեղինակության, խարիզմայի վրա: Իհարկե, սա չեմ նշում որպես բացասական իրողություն, նորմալ է, մյուս երկրներում էլ սա տարածված իրողություն է: Բայց մեր շատ համաքաղաքացիներ կցանկանային տեսնել նաև սկզբունքային գաղափարական տարբերություններ Հայաստանի ապագա տարածաշրջանային կարգավիճակի, տնտեսակարգի, պետության դերի, տնտեսական, նյութական ռեսուրսների բաշխման սկզբունքների, ներդրումների, ժողովրդագրական փոփոխությունների կառավարելիության մեխանիզմների և Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կառուցման իրական հնարավորությունների մասին: Այս կարևորը թողած՝ մենք ականատեսն ենք առաջնորդների անձը թերագնահատելուն միտված գործողությունների մրցավազքի:

Գարիկ Քեռյան

Մեկնաբանություններ