«Քարե երազները»` հայերեն

Վերջին ամիսներին Հայաստանում և Ադրբեջանում բուռն իրադարձություններ ծավալվեցին Աքրամ Այլիսլիի «Քարե երազներ» վեպի առնչությամբ:
Եթե հայերս հաճելիորեն զարմացած էինք մեր հարևան երկրում առողջ բանականության և մարդասիրության անօրինակ դրսևորման անսպասելի փաստից ու պատրաստ էինք մեր խորին երախտագիտությունն արտահայտել համաշխարհային ճանաչում ունեցող ադրբեջանցի գրողին, ապա Ադրբեջանում սկսվեց դաժան հաշվեհարդարի անկասելի գործընթաց իր ազգին ու պետությանը տասնամյակներ շարունակ անգնահատելի ծառայություններ մատուցած մտավորականի դեմ:
Վերջին օրերին, ի տարբերություն Աքրամ Այլիսլիի հանդեպ այդ երկրում տիրող համատարած ատելության, ի պաշտպանություն նրա և ղարաբաղյան ժողովրդի` հրապարակավ հանդես եկավ ադրբեջանցի մեկ այլ մտավորական, կինոգործիչ Ռուստամ Իբրահիմբեկովը:
Միանգամայան սպասելի էր, որ Աքրամ Այլիսլիին հալածողների ամբոխը նույն ջերմեռանդությամբ պիտի լծվեր նաև Իբրահիմբեկովին դատափետելու գործին:
Հայաստանում Աքրամ Այլիսլիի վեպը հայերեն թարգմանությամբ լույս տեսավ օրերս: Նախաձեռնողը «Նորք» ամսագրի խմբագրակազմն էր` Ռուբեն Հովսեփյանի գլխավորությամբ, թարգմանիչը՝ Լեոնիդ Զիլֆուղարյանը:
Այս հանգամանքը վրդովմունքի նոր ալիք է բարձրացրել Ադրբեջանում` արդեն Միլի մեջլիսի մակարդակով: Հակահայկական տրամադության նոր ալիքը ձևակերպվել է այն հիմնավորմամբ, որ վեպի հայերեն թարգմանությունը կատարվել է` առանց հաշվի առնելու հեղինակի համաձայնությունը: Սակայն այդ գործի նախաձեռնողները վստահեցնում են, որ Այլիսլիի հետ կապ հաստատելու բոլոր փորձերը եղել են ապարդյուն: Նա գտնվում է լիակատար մեկուսացման մեջ և զրկված է արտաքին աշխարհի հետ շփման հնարավորությունից:
Նշենք, որ Այլիսլիի վեպի հայերեն թարգմանության իր հեղինակային տարբերակն է ներկայացրել նաև «Իրատես de facto» թերթը՝ Անահիտ Ադամյանի ջանքերով և հատվածաբար տպագրել այն նաև մեր կայքէջում` «Օնլայն ընթերցում» բաժնում:

Կարինե ՌԱՖԱՅԵԼՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Անհամբեր ու սիրով եմ սպասում իր հերթական գրին, ես էդ գրի մշտամնա ընթերցողն եմ
• Դերենիկ Դեմիրճյանի ժառանգության արժևորումը՝ ժամանակակից գիտական խոսքով
• Երախտագիտություն՝ կինոլեզվով
• Դերենիկ Դեմիրճյան-145
• «Այս մար­դիկ չեն սի­րում մեր ժո­ղովր­դին, պատ­րաստ չեն նրա հոգ­սը կրե­լու՝ ա­ռանց պարգևավ­ճա­րի»
• «Պե­տու­թ­յու­նը կորց­րել է իր դեմ­քը, և ե­թե մենք թույլ տանք, որ այս ճգնա­ժամն ա­վե­լի խո­րա­նա, ուղ­ղա­կի կկոր­ծան­վենք»
• «Կա այս­պի­սի մի կար­ծիք՝ հարկ է ստեղ­ծել Հա­յաս­տան ամ­րոց-պե­տու­թ­յուն»
• «Մի բան հս­տակ է՝ այս իշ­խա­նու­թ­յուն­նե­րը պետք է ան­հա­պաղ հե­ռա­նան»
• «Ե­թե մեր մշա­կույ­թը լի­ներ բարձր մա­կար­դա­կի վրա, մենք այ­սօր­վա ող­բեր­գու­թ­յու­նը չէինք ու­նե­նա»
• «Մեր թշ­նա­մու գոր­ծած ո­ճիր­նե­րից ու հան­ցա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րից ոչ մե­կը թույ­լատր­ված չէր ո­րևէ օ­րեն­քով»
• «Ի սկզ­բա­նե մտա­ծել են ար­նա­քամ ա­նել ժո­ղովր­դին, բե­րել-հասց­նել մի վի­ճա­կի, որ հե­տո ա­սեն՝ դե՜, չդի­մա­ցանք, ու ստո­րագ­րեն այս փաս­տա­թուղ­թը»
• «Վեր­ջին տեխ­նո­լո­գիա­նե­րով զին­ված հա­րուստ, ան­պարտ բա­նակ, սե­փա­կա­նին զու­գա­հեռ՝ պե­տա­կան հզոր ար­դ­յու­նա­բե­րութ­յուն պի­տի ստեղ­ծենք»
• «Ե­թե հի­մա ենք գնում փոխ­զիջ­ման, դրա տակ ի՞նչ է են­թադր­վում. ինք­նաոչն­չա­ցո­ւ՞մ, ինք­նաս­պա­նու­թ­յո­ւ՞ն»
• «Աստ­ված մեզ հետ է և մեր ար­դար գոր­ծին զո­րա­վիգ»
• «Պար­տադր­ված պա­տե­րազ­մը, ի­հար­կե, ծանր բան է, բայց մենք պատ­րաստ էինք դրան»
• «Հա­նուն ազ­գի, հա­նուն հայ­րե­նի­քի զոհ­ված­նե­րի հե­րո­սու­թ­յու­նը չա­փա­նիշ­նե­րի փո­փո­խու­թ­յան են­թա­կա չէ»
• «Ինչ­պես Հի­սու­սը, այդ­պես էլ Նա­րե­կա­ցին Աստ­ծուց նե­րո­ղու­թ­յուն է խնդ­րում բո­լո­րիս մեղ­քե­րի հա­մար»
• «Մենք աշ­խար­հի մեջ ենք, ու աշ­խարհն է մեր մեջ. պար­զա­պես, որ­պես գաղտ­նի զենք, ու­նենք Ո­գին, որ մեզ պա­հել ու պա­հե­լու է»
• «Մենք Աս­տու­ծոյ փառք կու տանք, որ հայ­րե­նի­քը կը մնայ հայ­րե­նիք եւ մեր մնա­յուն հաս­ցէն»
• «Կար­դում էի այն ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րի ցան­կը, որ պատ­րաստ­վում են հա­նե­լու դպ­րո­ցա­կան դա­սագր­քե­րից, ու սար­սա­փում էի»

Մեկնաբանություններ