Ներսես-ախպարի կրպակին քով մսագործին հանդիպեցա

(չհորինված զրույցների շարքից)

Բարին ըլլա ամենեցուն, կարդացողաց ու լսողաց:

Եվ ապուրին մեջ ամենուն մսի կտոր մը թող լողա...

Նախորդ օրը Ներսես-ախպարի կրպակին քով մսագործին հանդիպեցա:

Դե գիտեք, միսն էլի թանկացել է: Չնայած, այդ ե՞րբ էր էժանացել, որ մի հատ էլ՝ «էլի թանկացել է»: Հա, բայց վերջին տարիներին անդադար թանկանում է: Էս վերջերս՝ էլի: Տնտեսագետները, ֆերմերները պատճառներ են բերում, թե՝ ինչո՛ւ: Դեֆիցիտ է, ասում են: Անասնագլխաքանակն է կրճատվել: Նկատելի:

Չնայած, երբ «ուրախ ավտոբուս» են ցուցադրում, կարծես, պիտի որ ավելացած լիներ: Համ էլ հիմա պահքի շրջան է, ի՜նչ միս:

-Միսը թա՞նկ է, կանաչի կերեք: Խոզի բուդը թա՞նկ է, պեռաշկի կերեք...

Չէ՛, սա ուրիշ կերպար պիտի ասեր, ուրիշ հակահերոս ու հաստա՛տ՝ ոչ այստեղ:

Մի խոսքով, մսագործին հանդիպեցա:

-Հըն, չծխե՞նք մի-մի հատ:

-Ծխե՛նք:

-Ի՞նչ կա քաղաքական դաշտերում:

-Նույն խելագարությունն է:

Կարճ դադարից և ծուխ արտաշնչելուց հետո, իմ արձագանքը սքանավորող հայացքով, մսագործը թե՝

-Էն օրը Քոչարյանի ելույթը լսեցի,- պաուզա, ծուխ, պաուզա:

-Ո՞ւ...

-Ու լավ կլիներ, որ ինքը երկիրը ղեկավարեր: Ճիշտ ասաց՝ ղեկավարը սիրելու համար չի: Սիրելու համար ուրիշ բաներ կան: Ի՞նչ ես կարծում, կլինի՞:

-Լավ կլիներ, իհարկե: Բայց առաջնահերթ կարևորը, որ սրանք գնան:

-Հա, մեղք ա էս մեր խալխը: Ժողովուրդը պիտի ապրի,- ծուխ, պաուզա,- եթե սրանք մնան, ժողովուրդը կորած ա: Մեր քթի տակ կռիվ-պատերազմ ա, աշխարհն իրար ա խառնվել, սա կուկուռուզ ա ուտում, պեռաշկի, բրդուճ, չգիտես՝ ինչ...

Քաղաքական և իրադարձային անցուդարձից սահուն անցնում ենք առօրյա-կենցաղային-գործնականին:

Զրուցակիցս, ժամանակ առ ժամանակ հայացք է գցում դեպի խանութ-կրպակի խորքը՝ ստուգելու համար. մսի բաժնին մարդ մոտեցե՞լ է: Համոզվելով, որ ոչ ոք իրեն չի սպասում, հայացքով «վերադառնում» է զրույցին:

-Ո՞նց է վիճակներդ,-հարցնում եմ,-գործն առաջ գնո՞ւմ է:

Դառը քմծիծաղում է.

-Հա, բա: Չես տեսնո՞ւմ, գործս էնպիսի թափով է առաջ գնում, որ էստեղ կանգնած հետդ ծխում եմ ու ինտերվյու տալիս:

Քեզ թվում է, թե ես մսավաճա՞ռ եմ...

-Դե՜...,-անորոշ-սպասողական ծոր եմ տալիս, ենթադրելով, որ մարդն իր «դիպլոմային» կրթության մասին է խոսելու, և չարաչար սխալվում եմ:

-...Ես ի՞նչ մսավաճառ հիմա: Ես, ախպեր ջան, սեմուշկա ծախող եմ: Սեմուշկա՛: Բա դա մսավաճառի գո՞րծ ա. 200 գրամ, 150 գրամ, 300 գրամ...

Չէ, ախպեր ջան, էսպես մսավաճառություն չի լինում: Էդպես միս չեն առնում:

-Դե թանկացել է:

-Թանկացե՜լ է... Գյուղատնտեսությունն են վարի տվել: Գյուղատնտեսություն չկա՛: Նենց են արել, որ մարդուն էլ ձեռ չի տալիս իր տավարն ու ոչխարը: Տնտեսությունն են վարի տվել. մարդկանց ձեռը փող չկա: Քյասիբ ա ժողովուրդը: Ի՞նչ միս: Վերմիշելին ու ձեթին ա հերիքացնում: Մի՜ս:

Մարդիկ կան, գալիս, նայում, նայում, աչքերով «ուտում» են ու... գնում:

Տե՛ս, գյուղացին հողն ու դաշտերը թողնում, գալիս ա քաղաք, շինարարության վրա աշխատելու: Ասենք, մի 300-400 հազար դրամ առավ: Դրա կեսը իրա ճամփի ծախս, պերերիվ, պապիրոս: Եթե հեռու գյուղից է, սենյակի վարձ: Տակը մնում ա մի 200 հազար, էն էլ մինչև տուն ա հասնում՝ պրծնում ա: Հետո՝ հողի հարկ, էս էն: Ու ինքն էլի էն չունևորն ա, իսկ հողը անմշակ կամ կիսամշակ, անասուններն էլ մորթել ա, որ վարկերը փակի: Կամ էլ՝ ավելի վատ, կամ էլ հանդերի գլխին թուրքն ա նստած, կամ էլ...

Էս ա սրանց ամբողջ տնտեսությունը:

Թե բա՝ երկիր ենք ղեկավարում: Էդ ո՞րն ա. կուկուռուզ ենք կրծում: Եթե երկիր ղեկավարելը ավտոբուսի մեջ կուկուռուզ կրծելն ա ու մարդկանց վրա գոռգոռալը, էդ ով ասես՝ կարա անի: Բայց դա գործ չի: Բառաբանշիկ ես, գնա՛, բառաբանդ խփի: Իսկ մեր ժողովուրդը ուզում ա ապրել:

Էդքան բան:

Արմեն Հակոբյան

Մեկնաբանություններ