Սկիզբը՝ այստեղ
ԿՈԲ (КОБ- «Концепция общественной безопасности»)․ կառավարման մասին դասախոսություններ
Մաս 9
Նախորդ մասում հասանք մի կարևոր կետի․ կառավարման հնարավորությունները կախված են ոչ միայն նրանից, թե ինչ տեղեկատվություն է տարածվում, այլ նաև՝ ինչ արագությամբ է այն փոխվում և հասնում մարդկանց։
Եվ այստեղ դասախոսությունը տարբերակում է հասարակության երկու տեղեկատվական վիճակ։
Երբ աշխարհը փոխվում էր ավելի դանդաղ, քան սերունդները
Դարեր շարունակ մարդու կյանքի ընթացքում հասարակության հիմնական գիտելիքները, տեխնոլոգիաները և վարքային նորմերը համեմատաբար դանդաղ էին փոխվում։
Երեխան սովորում էր ծնողներից։
Ծնողները՝ իրենց ծնողներից։
Մասնագիտական հմտությունները, սոցիալական նորմերը և աշխարհի մասին հիմնական պատկերացումները կարող էին սերնդից սերունդ փոխանցվել՝ առանց արմատական փոփոխությունների։
Այս պայմաններում ավագ սերունդը բնականորեն դառնում էր գիտելիքի և փորձի հիմնական կրողը։
Երիտասարդը սովորում էր ապրել այն աշխարհում, որն ավագ սերունդն արդեն ճանաչում էր։
ԿՈԲ-ում սա նկարագրվում է որպես հասարակության հին տեղեկատվական վիճակ։
Բայց հարաբերակցությունը փոխվեց
Գիտատեխնիկական զարգացման արագացման հետ իրավիճակը շրջվեց։
Տեխնոլոգիաները, մասնագիտությունները, կապի միջոցները և տեղեկատվական հոսքերը սկսեցին փոխվել այնքան արագ, որ մարդն իր կյանքի ընթացքում արդեն կարող էր տեսնել մի քանի էական փոփոխություն։
Այսինքն՝ փոփոխության արագությունը սկսեց գերազանցել սերնդափոխության արագությանը։
Եվ այստեղ առաջանում է սկզբունքորեն նոր իրավիճակ։
Երիտասարդ սերունդը կարող է գործ ունենալ այնպիսի իրականության հետ, որի փորձը ավագ սերունդը պարզապես չի ունեցել։
Հետևաբար միայն անցյալի փորձի փոխանցումն այլևս բավարար չէ։
Գիտելիքից ավելի կարևոր է դառնում սովորելու կարողությունը
Եթե աշխարհը մարդու կյանքի ընթացքում գրեթե չի փոխվում, կարելի է նրան սովորեցնել պատրաստի գործողությունների համակարգ։
Այս իրավիճակում արա սա։
Այդ իրավիճակում՝ սա։
Բայց արագ փոփոխվող միջավայրում պատրաստի հրահանգները արագ հնանում են։
Այդ դեպքում առավելություն է ստանում նա, ով կարողանում է ոչ միայն հիշել պատրաստի պատասխանները, այլ՝
ինքնուրույն ստանալ տեղեկատվություն,
տարբերակել էականը երկրորդականից,
տեսնել պատճառահետևանքային կապերը,
կանխատեսել փոփոխությունները
և նոր իրավիճակում ինքնուրույն որոշում կայացնել։
Այսինքն՝ կրթության խնդիրը փոխվում է։
Միայն «ի՞նչ գիտես» հարցն այլևս բավարար չէ։
Ավելանում է շատ ավելի կարևոր հարց՝
«կարողանո՞ւմ ես ինքնուրույն նոր գիտելիք ձեռք բերել և հասկանալ ընթացող գործընթացները»։
Սա փոխում է նաև կառավարման պայմանները
Հին տեղեկատվական միջավայրում հնարավոր էր երկար ժամանակ պահպանել գիտելիքի և տեղեկատվության նկատմամբ հարաբերական մենաշնորհ։
Եթե մարդկանց մեծ մասը որևէ տեղեկություն ստանալու այլընտրանքային աղբյուր չուներ, նրա պատկերացումների շրջանակը շատ ավելի հեշտ էր սահմանափակել։
Նոր տեղեկատվական վիճակում դա դժվարանում է։
Մարդը կարող է համեմատել տարբեր աղբյուրներ։
Գտնել նախկինում սահմանափակ հասանելիությամբ նյութեր։
Շփվել աշխարհագրորեն հեռու մարդկանց հետ։
Ինքնուրույն տարածել տեղեկատվություն։
Այսպիսով փոխվում է նաև տեղեկատվական հոսքերի կառուցվածքը։
Նախկին մոդելը մեծապես նման էր՝
կենտրոն → տեղեկատվություն → զանգվածներ։
Նոր պայմաններում առաջանում են բազմաթիվ փոխկապակցված կենտրոններ և հորիզոնական կապեր։
Բայց տեղեկատվության առատությունը դեռ գիտելիք չէ
Այստեղ առաջանում է հակառակ խնդիրը։
Եթե նախկինում դժվարությունը տեղեկատվության պակասն էր, այժմ այն կարող է լինել տեղեկատվության ավելցուկը։
Հազարավոր նորություններ։
Տեսանյութեր։
Կարծիքներ։
Վերլուծություններ։
Գովազդ։
Հակասող մեկնաբանություններ։
Մարդը կարող է ունենալ գրեթե անսահման տեղեկատվական հասանելիություն և միաժամանակ չկարողանալ հասկանալ, թե ինչ է իրականում կատարվում։
Հետևաբար նոր տեղեկատվական վիճակում կառավարման համար կարևոր է դառնում ոչ միայն՝ ով է վերահսկում տեղեկատվության հասանելիությունը, այլ նաև՝
ով է կարողանում ձևավորել դրա մեկնաբանման տրամաբանությունը։
Որովհետև փաստերի հսկայական զանգված ունենալը դեռ չի նշանակում ամբողջական պատկեր ունենալ։
Այստեղ գիտելիքը վերածվում է կառավարման ռեսուրսի
Նա, ով հասկանում է գործընթացների կապերը և կարողանում է կանխատեսել դրանց զարգացումը, առավելություն է ստանում նրա նկատմամբ, ով տեսնում է միայն առանձին իրադարձությունները։
Եվ հենց այստեղ երկրորդ դասախոսությունը տեղեկատվությունից անցնում է արդեն շատ ավելի նյութական մեխանիզմի։
Ժամանակակից հասարակության մեջ մարդկանց, ձեռնարկությունների և նույնիսկ պետությունների հնարավորությունների մեծ մասը կապված է ֆինանսավարկային համակարգի հետ։
Ով կարող է ստանալ ռեսուրս։
Ինչ գնով։
Որ ոլորտն է զարգանալու։
Որ ձեռնարկությունը կարող է ընդլայնվել։
Ով է դառնում պարտատեր, իսկ ով՝ պարտապան։
Այստեղ տեղեկատվական և կառավարչական գործընթացները հանդիպում են ֆինանսավարկային համակարգին։
Եվ հաջորդ հարցը դառնում է՝
եթե փողը տնտեսության մեջ ռեսուրսների շարժման կարևոր գործիքներից է, ապա ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ հենց փողի հասանելիությունն ունի իր գինը։
Սա մեզ բերում է հաջորդ թեմային՝
ֆինանսավարկային համակարգ և վարկային տոկոս։
Շարունակելի
Սերգեյ Ղարագյոզյան